Stil

Het is stil op mijn blog…heel stil. En als ik stil word, dan is er iets. Een niet zo leuk iets meestal, maar het leven is nou eenmaal niet altijd leuk. De afgelopen maanden lag ik overhoop met mijn gezondheid. Helaas, ondanks het gezonde eten, raakte ik eind oktober zomaar in een dip. Nou ja, achteraf gezien niet zomaar, maar het duurde even tot ik me (recentelijk) realiseerde wat daar de oorzaken van waren.

Het grappige is, je denkt dat je zo goed bezig bent. Een zomer lang klachtenvrij, genoten van het zomerweer, de kinderen, het leven. Hoera voor het AIP, waarin mijn oplossing leek te liggen. Maar de zomer liep ten einde, kinderen moesten weer naar school/peuterspeelzaal/clubjes/afspraken, de dreumes naderde de twee-is-nee- en de ikke-zelluf-doen-fase (need I say more?!), het weer sloeg om. En daar kreeg ik, vanuit het niets, in alle hevigheid een stapel klachten: migraine, buikpijn, infecties, down voelen, slecht slapen, moe moe moe en eczeem in een vorm en mate die ik nog niet eerder had meegemaakt. Ik raakte er lichtelijk van in paniek. Hoe kon dit?! Ondanks mijn gezonde eetwijze?! Ondanks dat ik zo mijn best deed?! Waarom was het gezonde eten blijkbaar niet genoeg?! En daar begon de zoektocht….

Huisarts en dermatoloog schreven ter vermindering van de acute klachten antibioticakuren en zware corticosteroïde zalven voor. Die hielpen inderdaad in eerste instantie de symptomen tot bedaren te brengen, maar zorgden ook voor nog meer onrust in het systeem: zowel van antibiotica als van corticosteroïden is bekend dat ze een (zeer) slechte invloed op (onder meer) de darmen hebben. Antibiotica doden behalve de bad guys ook de good guys, zodat er ruimte ontstaat voor overgroei in je darmen van bacteriën waarvan je er nou juist niet teveel wilt hebben. Corticosteroïden kunnen ongeveer hetzelfde effect hebben en maken bovendien de huid dunner - iets wat niet fijn is als je al last hebt van je huid… Dweilen met de kraam open, zeg maar.

Ik dacht vervolgens een oplossing te vinden in het (begeleid) slikken van supplementen, maar ook dat had juist een averechts effect: iets met een systeem dat zo zwak en in de war was, dat het van iedere toevoeging op tilt leek te slaan :-(… Dus…???

Dus: terug naar de basis. Naast dieet is een aantal andere factoren onontbeerlijk om aan te pakken voor een goede gezondheid. Factoren waarvan ik dacht dat die bij mij wel goed zaten; niets bleek minder waar. Eva Witsel schreef er onlangs nog een leuke blog over: Waar begin ik met het verbeteren van mijn gezondheid? En dus ging ik bij mezelf te rade. Wat ging er mis? En wat valt er nog te verbeteren?

De eerste stap: zonlicht. Ik geef het maar eerlijk toe: ik ben nogal een koukleum. En ben dus in de herfst en winter gewoon niet zo graag buiten; verlangend wacht ik op het verwarmende lentezonnetje. En daar ben ik dan niet meer uit weg te slaan ;-). Met het omslaan van het weer in oktober was dus sun-exposure een van de dingen die drastisch verminderde. Ik probeer wel alle dagen in ieder geval even buiten te zijn; op doordeweekse dagen lukt dat aardig met alle tochtjes naar school en peuterspeelzaal. Maar in het weekend, als er geen specifieke reden is om naar buiten te gaan, schiet dat er nog wel eens bij in. Oh ja, ik zit wel graag te lezen op mijn favoriete zonnige plekje op de vensterbank boven de verwarming; zou dat ook tellen ;-)?

Stap twee: slaap. Tja, wat zal ik daar nou over zeggen ;-)? Twee peuters in huis, need I say more?! Nog altijd niet bepaald een garantie voor rustige nachten…wat ik wel nog kon verbeteren, waren ontspanning 's avonds en op tijd naar bed. En dus sluit ik tegenwoordig (meestal ;-)) na 20.30 uur de computer af, lees nog een half uurtje een boek en vertrek rond 21.00 uur naar de slaapkamer. Ongezellig? Misschien. Wel fijn voor mijn gezondheid in ieder geval, want ik merk dat de extra uurtjes slaap direct een positieve invloed hebben.

Dan stap drie: stress. Ik schreef het al eerder, maar hé, zijn we niet allemaal meester in het wegstoppen van minder leuke kanten van onszelf? Ik ben niet erg stressbestendig. Van het minste of geringste heb ik stress. En daarvan raakt mijn lijf telkens weer in de war. Tel daar bij op dat ik te lang veel te weinig tijd nam voor ontspanning, voor mezelf, voor leuke dingen waarvan ik kon opladen... Want niet werken en lekker thuis met de kinderen klinkt heel ontspannen en weinig stressvol, maar niets is minder waar. Ook mama's hebben soms een vrije dag nodig ;-). Onlangs las ik een heel herkenbaar en leuk geschreven artikel op Kiind.nl: Dagen zonder hondenpoep. Dat dus, die dagen, en dan over een langere periode (had ik die twee-is-nee-fase al genoemd? Oh ja en de aanwezigheid van een bijna-kleuter die heel hard aan school toe is?) Geen factoren waar zo 1-2-3 iets aan te veranderen was, maar ik had natuurlijk wel iets beter voor mezelf kunnen zorgen door meer tijd te maken voor ontspanning en opladen... Het feit dat er vervolgens vanalles in mijn lijf gebeurde waar ik kennelijk geen invloed op had, vergrootte de stress alleen maar. Langzaam heb ik de afgelopen maanden geleerd te herkennen wat stress bij mij veroorzaakt, wat ik dan voel. Langzaam heb ik ook geleerd mijn grenzen af te tasten, hulp te vragen en nee te zeggen. Vaker te kiezen voor wat ik wil, binnen wat ik aan kan. Zo min mogelijk dingen meer te doen omdat ik vind dat ik ze zou moeten doen, of omdat (ik denk dat) anderen vinden dat ik het moet doen. Langzaam ontdekte ik ook dingen die mij helpen te ontspannen en waarvan ik energie krijg. Nooit te oud om te leren hè ;-)!

Inmiddels gaat de twee-is-nee-peuter naar de peuterspeelzaal; momenten die ik gebruik om op te laden. Mediteren, een boek lezen, muziek luisteren, gewoon maar wat aanrommelen, gedachtenlijntjes volgen, lekker surfen op het net en niet te vergeten blogposts schrijven; al die dingen doen waar je gewoon niet aan toe komt met hele dagen een of meer kinderen om je heen. Ik knap er enorm van op ;-)!

De vierde stap, het dieet, ja dat is inmiddels wel onder controle. De twee dingen die ik dacht succesvol geherintroduceerd te hebben in mijn AIP-dieet (ei en cacao), bleken voor mij na een test zwaar allergeen te zijn. Jammer dat ik daar geen acute signalen van kreeg; daardoor kon het zich langzaam opbouwen tot een moment waarop het, samen met een toename van stress, veel minder buiten zijn en veel minder bewegen, ineens teveel van het goede was. Inmiddels heb ik deze voedingsmiddelen weer geschrapt en eet ik al een paar maanden weer heel strikt volgens AIP. Dit vanuit de gedachte dat ik hiermee in ieder geval geen verdere schade aan mijn lichaam toebreng (hoewel ik regelmatig denk: laat ook maar zitten allemaal, want wat helpt het?!); ik heb uiteindelijk alle voedingsmiddelen die het AIP uitsluit laten testen en blijk op allemaal allergisch te reageren. Stuk voor stuk. Dat maakt het strikte dieet dan toch weer een stukje makkelijker vol te houden…

Stap vijf is meer bewegen. Met kleine kinderen in huis en op school beweeg ik eigenlijk al aardig wat. Dagelijkse tripjes naar school, peuterspeelzaal, clubjes en afspraken doen we zoveel mogelijk op de fiets of lopend. De hele lente en zomer maakte ik regelmatig wandelingen of fietstochten met de dreumes. Heerlijk samen buiten in het zonnetje. Tot het weer omsloeg; toen sloeg ook mijn hoeveelheid lichaamsbeweging om. De verkeerde kant op welteverstaan. Onlangs heb ik geprobeerd om wandelen als regelmatige bezigheid weer op te pakken. Hoewel ik wandelen heerlijk vind en me er ondanks de kou prima toe kon zetten, heb ik gemerkt dat het me op dit moment teveel energie kost om een paar keer per week een flinke wandeling te maken. Ik voelde me er eigenlijk alleen maar slechter door. Bewegen kan dus ook lichamelijke stress opleveren; ook dat is een vorm van stress die niet goed voor je is. Meer bewegen staat voor mij nu even op een laag pitje, tot ik er een passende modus voor heb bedacht. Of totdat het lente is ;-).

De laatste stap tot slot: het detoxen. Dan denk je al gauw aan sapkuurtjes en het gebruiken van allerlei detoxproducten, maar het kan ook veel simpeler: denk eens aan het vervangen van je dagelijkse verzorgingsproducten door producten zonder schadelijke toevoegingen (deze vind je bijvoorbeeld bij Puur Mieke), aan het gebruiken van natuurlijke schoonmaakmiddelen in huis, aan het toevoegen van lever aan je dieet (het eten van lever (biologisch, grasgevoerd) ondersteunt de werking van je eigen lever, die een grote rol speelt bij het verwerken van gifstoffen), aan het nemen van een detox-bad met appelciderazijn, baking soda of een ander detox-badzout. Ook hier ben ik al goed op weg.

En nu?? Helaas gaat het ondanks het aanpakken van deze factoren, niet instant beter. De symptomen blijven af en toe opleven, maar wel in mindere mate. Waarschijnlijk heeft het tijd nodig om helemaal te herstellen van deze dip. Zo lang de oplevingen minder hevig blijven worden, ga ik er van uit dat ik op de goede weg zit. Ik vermoed zomaar dat de lente veel goed gaat doen. Ik heb leuke plannen, dingen om naar uit te kijken. Dat geeft ook weer energie. Dus: zonnetje, kom maar op. Ik ben helemaal klaar met deze winter. Keep you posted!

Puzzelstukjes

Het is een beetje stil hier op mijn blog. De laatste tijd heb ik me vooral gericht op mijn eigen herstel van een enorme dip en het uitzoeken van de puzzelstukjes die de oorzaak daarvan waren, waarover dadelijk meer. Jullie hebben al kunnen lezen hoe ik, bijna een jaar geleden inmiddels, op het spoor kwam van gezond (suikervrij, zuivelvrij, glutenvrij en e-nummervrij) eten. En dat daarmee een aantal gezondheidsissues sterk verbeterden: oorontstekingen bleven weg, migraine verdween vrijwel volledig, mijn darmen werden veel rustiger, mijn eczeem nam sterk af, ik sliep beter. Als bonus viel ik 8 kilo af en daarna stabiliseerde mijn gewicht vanzelf. 
Ik schreef ook al dat ik van de ene op de andere dag ben overgestapt van mijn oude eetpatroon op Paleo. Het gevolg was wel dat het begin heel erg moeilijk was. Want eerlijk is eerlijk, een heel ander eetpatroon is gewoon erg wennen in het begin. Eten bereiden kostte meer tijd, ik moest wennen aan nieuwe recepten en nieuwe voedingsmiddelen, bij (lekkere) trek kon ik niet meer zomaar even in een kast duiken en een stuk ontbijtkoek opdiepen, ik moest afkicken van de suiker. Ik kreeg er aanvankelijk zelfs klachten bij (hoofdpijn, nog meer darmklachten, duizeligheid) en het was even zoeken waar die vandaan kwamen. Onder andere een enorm opgevoerde notenconsumptie bleek de boosdoener; het schrappen van noten uit mijn dieet leverde dan ook een snelle verbetering. Ook voor avocado bleek ik allergisch. Tsja, zo ontdek je nog eens wat ;-). Omdat Paleo in die fase uiteindelijk echt te beperkt (met name te koolhydraatarm) bleek, heb ik een aantal niet Paleo maar toch gezonde (en deels Voedselzandloperproof, voor wie dit boek heeft gelezen) voedingsmiddelen weer toegevoegd, zoals havermout, volkoren rijst en rijstwafels, kaas en boekweitcrackers. Dat ging een tijdlang prima; mijn klachten verdwenen geleidelijk, toen mijn gewicht stabiliseerde kreeg ik meer energie en ik voelde me beter dan in jaren. Daar deed ik het voor!

Begin dit jaar verergerden mijn oudste symptomen helaas toch langzaam weer en uiteindelijk zelfs zodanig dat ik het gevoel had terug bij af te zijn. Ik ben toen overgestapt op het Paleo Auto Immuun Protocol (AIP), waarover jullie hier al meer hebben kunnen lezen. Mijn darmen werden daardoor weer wat rustiger en hoewel ik weer een aantal voedingsmiddelen moest schrappen, vond ik het in het algemeen goed te doen (met uitzondering van de koffie en de chocola ;-) ). Helaas merkte ik aanvankelijk geen effect op mijn andere klachten (eczeem, oorontstekingen en andere KNO-klachten). Heel frustrerend!! Niet geheel toevallig (bleek later) was dat in de periode waarin de jongste twee kinderen ernstig begonnen te spoken 's nachts. Met name onze peuter werd een dramatische slaper (dat het nog dramatischer kon dan we van hem gewend waren, hadden we niet verwacht...). Vier, vijf, zes keer eruit 's nachts, twee uur of meer aaneengesloten zomaar wakker, eindigend tussen ons in, waar z'n kleine zus (die wakker werd van het nachtelijk gespook van grote broer) meestal al lag.... Nou hebben we een groot bed, maar met z'n vieren is het toch echt krap :-(. Tot overmaat van ramp viel ik in die periode ook nog eens op mijn stuitje. Niet een beetje, maar echt heel erg hard. Namelijk op een betonnen trapje. Ik kan je verzekeren, beton geeft niet mee. Mijn stuitje ook niet trouwens. Het gevolg? Een enorme opleving van mijn darmklachten, rugklachten, nekklachten en hoofdpijn, naast een bijzonder pijnlijk stuitje. Het duurde even voordat het tot me doordrong dat de hele combinatie van gebeurtenissen wel eens zou kunnen samenhangen met mijn gebrek aan slaap en de stress die dat opleverde, en dat dat wel eens het belangrijkste puzzelstukje zou kunnen zijn in de verergering van al mijn klachten. Niet voor niets is het AIP, zoals ik hier al schreef, niet enkel gericht op het aanpassen van je voedingspatroon, maar ook op factoren als slaap, beweging en ontspanning.

Hoe werkt dat dan? Slaap is belangrijk. Tijdens je slaap herstelt je lichaam zich en rust je uit. Bij te weinig slaap is er dus te weinig mogelijkheid om te herstellen en raak je alsmaar vermoeider. Als er dingen in je lichaam niet goed gaan (zoals het geval is bij een lekke darm, die bij mij de oorzaak is van de problemen), dan is energie, tijd en rust nodig om te herstellen. Ontbreekt dat, dan wordt er dus niet hersteld. Kan je nog zo gezond eten, maar blijft het dweilen met de kraan open. Hoewel je met dat gezonde eten waarschijnlijk wel voorkomt dat het erger wordt. Toch nog iets ;-). Ook bewegen is belangrijk. En dan gaat het niet eens om intensief sporten, maar gewoon simpelweg bewegen: met de kinderen spelen, wandelen, tuinieren, fietsen, yoga-oefeningen doen. Bewegen heeft positieve effecten op onder andere hormonen, het immuunsysteem, waak- en slaapritme en stresslevels. Niet-bewegen heeft een tegenovergesteld effect. Dat maakt het er dus allemaal niet beter op. Naast slaap en bewegen is ook ontspanning belangrijk. Ik schreef hier al dat stress heel slecht is voor het immuunsysteem door het hormoon cortisol dat vrij komt bij stress; voldoende ontspanning is noodzakelijk om het stressniveau te reguleren. Van teveel stress word je bijvoorbeeld gehaast...en van gehaast zijn val je bijvoorbeeld op je stuitje ;-). En dat stuitje...dat blijkt in verbinding te staan met je darmen. Door mijn val raakte mijn systeem, waaraan maanden was gesleuteld door mijn osteopaat om het goed te krijgen, weer helemaal uit balans en dat had dus ook enorme gevolgen voor mijn darmen. Tel daarbij op dat deze val extra stress was voor mijn lichaam en het ook van deze val weer moest herstellen (dus weer minder energie had voor dat waarvan ik graag wilde herstellen), en je snapt wel waarom het alsmaar slechter ging...door de (over)vermoeidheid kwamen er nog concentratieproblemen en enorme mood-swings bij en zat ik overdag als vastgelijmd op de bank de dag voorbij te wensen. Niet bepaald leuk...

Maar zoals met alles, bleek ook dit gelukkig van tijdelijke aard. Na het lezen van "De Hormoonfactor" kwam ik op het spoor van bijnieruitputting. Je leest er op de facebookpagina van Osteopathie La Esencia een interessant stuk over, geschreven door mijn osteopaat (post van 1 april 2013, even scrollen over de pagina!). Op haar advies ging ik een aantal supplementen slikken. Ik ben eigenlijk niet zo van de pillen, maar ik wist het anders ook niet meer. En soms, verzekerde ze mij, heeft het lichaam gewoon net even wat extra's nodig. Zeker in een periode waarin het zwaar wordt belast. Het bleek een gouden tip, want na een week of twee bemerkte ik al een enorme verbetering bij mezelf. En of het nou kwam doordat ik zelf meer ontspannen was of door alles wat we uitgeprobeerd hebben (waarover later misschien nog wel eens een blogje), de kleine man ging weer beter slapen. De kleine vrouw daardoor ook. En dus wij ook! Vanaf dat moment ging het weer snel bergopwaarts. Ik had weer energie om lekker naar buiten te gaan; ik probeer nu zeker drie keer per week een stuk te wandelen of te fietsen. Darmklachten verminderden zienderogen en een week of twee geleden verdween van de een op de andere dag het eczeem. Ik voel me stukken beter maar nog wel moe; helaas gaan nog niet alle nachten even soepel en er zijn op het moment veel dingen die mijn aandacht vragen. Om nog maar niet te spreken van het WK Voetbal met late wedstrijden en eindeloze voor-, na- en tussenbeschouwingen waarvan er door een zeker persoon hier in huis geen enkele gemist wordt ;-). Mijn hele systeem staat inmiddels, met veel dank aan mijn osteopaat, ook weer in balans. Hopelijk komt er dan nu een tijd van echt goed herstellen! Voorlopig blijf ik het AIP voortzetten zoals dat ik dat de laatste weken doe: met toevoeging van ei maar zonder de koffie en chocola (en ik mis het nu niet eens ;-)!), met veel beweging in de buitenlucht en zoveel mogelijk op tijd naar bed. Met veel minder telefoon- en laptoptijd ;-). Met als gevolg dat het hier dus even rustig is.

Hoe niet leuk de weken ook waren, het is (achteraf ;-) ) wel reuze interessant om te zien hoe de puzzelstukken uiteindelijk in elkaar blijken te passen. Het is niet alleen een kwestie van goede voeding, maar ook van slaap, van beweging, van ontspanning, van aanvullen van tekorten en van lichamelijk goed in elkaar zitten. Het is zoeken naar een evenwicht dat nodig is om goed te kunnen functioneren, om lekker in je vel te zitten. Ik ben blij dat ik dat weer heb gevonden :-).

Over twee weken begint de zomervakantie. Aan de ene kant is dat heerlijk omdat er even niets moet, niet op tijd de deur uit, geen afspraakjes, gewoon lekker de dag door zoals het uit komt. Aan de andere kant is dat gezellig druk met drie kinderen de hele dag thuis. Ik verwacht dan ook weinig tijd te hebben om hier te schrijven. Op Facebook plaats ik wel regelmatig korte berichtjes of kleine receptjes; wil je een beetje op de hoogte blijven, kom dan gezellig daar kijken! Gisteren bereikte mijn pagina de mijlpaal van 100 likes, hoe leuk is dat! In september hoop ik de draad hier op de blog weer helemaal op te kunnen pakken. Ik wens jullie hele een fijne, zonnige zomer en leuke vakantie; rust uit, kom bij, doe nieuwe energie op en geniet!

PS: misschien heb je in de vakantie tijd en zin om je verder te verdiepen in Paleo en AIP? Op de nieuwe website www.paleofoodies.nl, een superleuk initiatief van Marinka Bil (van www.eetpaleo.nl) vind je een community waarin recepten worden geplaatst en waarin je zelf ook recepten kunt plaatsen. Erg leuk en ik heb zelfs al een van de recepten uitgeprobeerd! Ook is er een (besloten) Facebookgroep voor iedereen die overweegt over te gaan op AIP en informatie zoekt en vragen heeft: Paleo AIP België Nederland. Een fantastisch initiatief van Eva Witsel van www.evawitsel.nl en Catharina Delmarcel van www.paleofeest.com.