10 dagen, 120 planten!

YES! I did it! Ik ging de uitdaging aan die we op onze laatste opleidingsdag kregen: eet 120 verschillende planten in 10 dagen tijd… Ja, dat lees je goed! 120 planten. Dat is gemiddeld 12 per dag. Verschillende dus hè, en dat 10 dagen lang. Veel hè! Wat een onmogelijke opgave, denk je dan! Een opgave, ja. Onmogelijk, nee. Heel erg leuk om te doen, zeker wel!

Groentenpakket deel 2: meer recepten (Paleo, AIP)

Enkele groentenpakketten later dan de bedoeling was (druk, druk, druk), maar nu dan toch weer eens een overzichtje van recepten die ik maakte van de groenten uit het groentenpakket van biologische tuinderij De Goudsbloem waarop ik een abonnement heb. Ik vind het nog steeds erg leuk om telkens weer te bedenken wat ik met de groenten uit het pakket zal doen. Soms verwerk ik meerdere van de groenten in één gerecht, soms bereid ik van alle groenten een apart gerecht. Lees en geniet mee!

Heerlijke feestdagen!

Lieve volgers,

Zo, ik laat de hectiek achter me: de kerstboodschappen zijn in huis… Laat de kerst maar komen! Twee heerlijk relaxte dagen met familie, ik heb er helemaal zin in. We houden de maaltijden simpel. Ik volg op het moment een uitgeklede versie van het auto immuun protocol, dus er is ook weinig te snacken ;-). Voor het ontbijt maak ik AIP-broodjes, de lunch een soepje en bij het diner bakt iedereen zijn eigen stukjes vlees en vis op de bakplaat of gourmet en ik serveer er flink wat groen bij. Eten is uiteindelijk niet waar het om draait, toch? Wij gaan genieten van het samen zijn, cadeautjes geven en uitpakken, kerstliedjes, de kerstboom; alles wat deze dagen zo bijzonder maakt. Ik wens jullie hele fijne, gezellige en (h)eerlijke dagen!

Liefs, Femke

Vet cool!

Vet is de laatste tijd een hot item in blogland. En niet alleen in blogland; ook televisieprogramma's besteedden er tijd aan en het toonaangevende Amerikaanse opinieblad Time wijdde enige tijd geleden een item aan het stoppen van de oorlog tegen vet: "Eet Boter!" Toen ik hem zag, moest ik meteen denken aan die irritante "koninklijke krul"- reclames van jaren terug. Van welke boterproducent die waren weet ik niet meer, maar de koninklijke krul is weer helemaal in ;-).

Maar waarom is vet zo'n vet populair onderwerp? Vet, en dan vooral verzadigd vet, is decennia lang aangewezen als de boosdoener op het gebied van obesitas, hart- en vaatziekten en andere gezondheidsproblemen. "Verzadigd vet verhoogt het cholesterol en is slecht!" roep het voedingscentrum helaas nog steeds. "Mager" is het toverwoord: als er maar geen vet in zit, is het gezond. "0 % vet!" schreeuwen vele producten in de supermarkt je van verre toe. Alsof het daarmee dan ook meteen gezond(er) is. Dat denken we wel, want dat is ons zo geleerd, toch? Maar wat al die light-producten werkelijk met je doen, vertellen ze er niet bij. Op Facebook verwees ik kort geleden al naar "That Sugar Film", een documentaire van een Australische filmmaker die 2 maanden lang overstapte op "gezonde" light-producten. Het gevolg? Zijn buikomtrek nam met 10 centimeter toe, hij kreeg een vervette lever en voelde zich moe en mentaal zeer slecht na de inname van al deze "gezonde", vetarme producten. Hoezo gezond...?

De laatste jaren vindt er al nuancering plaats in het aanwijzen van vet als de boosdoener. Zelfs de ban op verzadigd vet wordt minder. Gelukkig maar, want, hou je vast: vet, waaronder verzadigd vet, is wel degelijk gezond. En cholesterol heb je ook gewoon nodig. Zo. Maar daarover in een latere post meer. Ik schreef het op de blog al eens: gezonde vetten zijn onontbeerlijk voor ons lichaam om goed te functioneren. Sterker nog: geen enkel natuurlijk vet is van nature slecht. Slechte vetten ontstaan door bewerking van natuurlijke vetten. Bijvoorbeeld transvetten, die kunnen worden gevormd bij verhitting van vetten. Daarnaast kan de verhouding in soorten vet die je binnenkrijgt, niet optimaal zijn. Ook dat draagt bij aan gezondheidsklachten. 

Functie van vet

Wat doet het lichaam eigenlijk met vet? Vet is een belangrijke bouwstof van het lichaam: de celmebranen van alle cellen in het lichaam zijn gemaakt van vetmoleculen. Het is een belangrijke  energieleverancier  en is onder meer nodig om de vetoplosbare vitaminen A, D, E en K op te nemen. Ook is het nodig voor het zenuwstelsel, voor de spijsvertering en voor de werking van een aantal hormonen. Wist je dat de hersenen voor 60% uit vet bestaan? Met een dieet zonder gezonde vetten doe je je lichaam zwaar tekort!

Onderverdeling
Vetten zijn onder te verdelen in dierlijke en plantaardige vetten, in verzadigde en onverzadigde vetten. Dierlijke vetten zijn afkomstig van dieren, plantaardige van planten. Zo simpel is het. Iets lastiger wordt het onderscheid tussen verzadigde en onverzadigde vetten. Dit onderscheid valt niet per se samen met het onderscheid tussen dierlijke en plantaardige vetten, al zijn de meeste dierlijke vetten verzadigd en de meeste plantaardige vetten onverzadigd. Het onderscheid tussen verzadigd en onverzadigd vet komt voort uit de scheikundige samenstelling van beide soorten vetten. Even technisch: verzadigd vet heeft geen dubbele bindingen (knikjes) tussen de vetketens en onverzadigd vet heeft dat wel (zie de plaatjes hieronder; afbeeldingen afkomstig van www.chriskresser.com). Een enkelvoudig onverzadigd vet heeft één "knik", een meervoudig onverzadigd vet heeft meerdere knikken. Het verschil in vormgeving veroorzaakt een verschil in verwerking door het lichaam: verzadigd vet wordt bijvoorbeeld door het ontbreken van dubbele bindingen sneller in energie omgezet. Voor wie hier meer over wil lezen: klik hier voor een simpele uitleg en hier vind je meer achtergrondinformatie in een leuke blog van Superfoodmama. 

Onverzadigdvet

 

Verzadigd vet

Omega 3 en 6

Sommige onverzadigde vetzuren kan het menselijk lichaam niet zelf maken uit andere vetzuren. Deze zogenaamde essentiële vetzuren (alfa-linoleenzuur en linolzuur, oftewel omega 3 en omega 6) moeten daarom worden opgenomen via de voeding. Andere vetzuren kan het lichaam wel zelf produceren, al is het effectiever (scheelt energie) om ze eveneens via de voeding binnen te krijgen. De inname van omega 3 en 6 moet wel in een bepaalde verhouding tot elkaar staan, ideaal is 1:1 tot 1:4. In het huidige Westerse dieet is deze verhouding door de grote hoeveelheden omega 6-bevattende plantaardige oliën  en door het gebruik van omega 6-rijk graan en soja, vet scheef gelopen: deze houdt het midden tussen de 1:10 en 1:25.... 

Waarom is dat niet goed? Omega 3 en 6 beïnvloeden elkaar. Omega 3 is ontstekingsremmend, waar omega 6 ontstekingsbevorderend is. Hoewel je in het algemeen niet zit te wachten op iets ontstekingsbevorderends, verricht omega 6 toch een nuttige taak. Het zorgt ervoor dat het lichaam reageert op de aanwezigheid van indringers zoals bacteriën en virussen, door een ontstekingsreactie te veroorzaken. Opruimen die handel!! Tegelijkertijd wordt het ontstekingsremmende omega 3 actief om de ontstekingsreactie in de hand te houden. Zodat je niet aan iedere onschuldige infectie bijna dood gaat ;-). Als je echter veel meer omega 6 dan omega 3 in je lichaam hebt, dan laat het gevolg zich raden: de veroorzaakte ontsteking wordt onvoldoende geremd. Uiteindelijk kan hierdoor een soort continue ontstekingsstand ontstaan, wat een flinke belasting is en kan bijdragen aan het ontstaan van chronische - en auto-immuunziekten. Om de verhouding tussen de omega's minder scheef te trekken, zou je de inname van omega 6 kunnen verminderen. Omega 6 vind je vooral in granen, peulvruchten, soja, noten, zaden en geraffineerde plantaardige oliën (zoals zonnebloemolie en bewerkte olijfolie), kip, vlees en zuivel van graangevoerde dieren. Tegelijkertijd zou je de inname van omega 3 (vette vis, schaal- en schelpdieren, grasgevoerd vlees) kunnen verhogen. Omega 3 uit plantaardige bronnen (walnoten, lijnzaad) voegt helaas weinig toe: het lichaam kan deze vorm van omega 3 niet goed omzetten in het essentiele alfa-linoleenzuur. Een interessant artikel over de verhouding omega 3 /omega 6 (onderdeel van een serie artikelen over de omega's) vind je hier.

Verzadigd versus onverzadigd
Verzadigd vet is dus onder meer leverancier van energie en geeft langer een verzadigd gevoel. Het zit in vlees, eieren en kokosnoot. In vlees en eieren vind je lange vetzuurketens, in kokosvet medium vetzuurketens. Het verschil daartussen is van belang voor de verwerking: de lange ketens doen er langer over om te verwerkt te worden in je lichaam. De medium ketens daarentegen kunnen direct door het lichaam worden gebruikt als energiebron. Over kokosolie verscheen onlangs een filmpje in Vara Kassa, waarin de mening van kookboekenschrijfster Amber Alberda (die héél erg graag kokosolie gebruikt) wordt afgezet tegen de mening van wetenschapper Sander Kersten (die probeert, maar er niet in slaagt, om kokosolie in een negatiever daglicht te plaatsen). Daags na het verschijnen van dit filmpje plaatste A healthy life een blog met commentaar op het filmpje die de moeite van het lezen waard is. Ook op de Facebookpagina van La Esencia staat een goed stukje over kokosolie (post van 10 november). 

Verzadigd vet is hard bij kamertemperatuur. Het oxideert niet snel, in tegenstelling tot onverzadigd vet. Oxidatie wil zeggen dat het vet verbindingen aangaat met zuurstof, waardoor vetmoleculen worden afgebroken. Vet wordt daardoor ranzig: er komen onaangenaam ruikende en smakende stoffen vrij, de voedingswaarde gaat verloren en vitamines worden afgebroken. Oftewel, het bederft en wordt schadelijk voor je lichaam. Oxidatie vindt over het algemeen sneller plaats bij hogere temperaturen. Verzadigd vet heeft een veel hoger rookpunt (het moment waarop het vet gaat oxideren) dan onverzadigd vet en is daarom veel geschikter om te verhitten (koken, bakken en frituren). Dierlijke vetten (van grasgevoerde dieren) die geschikt zijn om mee te koken of bakken zijn spekvet, reuzel, niervet (ossewit), ganzenvet, boter en ghee. Voor verhitting geschikte plantaardige vetten zijn (koudgeperste) kokosolie, (onbewerkte) palmolie en avocado-olie.

Onverzadigd vet dient in het lichaam onder meer als bouwsteen voor celwanden en het zenuwstelsel. Zoals gezegd zijn omega 3 en 6 onverzadigde vetzuren. Onverzadigd vet is vloeibaar bij kamertemperatuur. Het zit onder meer in olijfolie en notenolie. Die zijn vooral geschikt voor koud gebruik, zoals over salades of in dressings. Onverzadigd vet heeft een laag rookpunt en oxideert al snel bij verhitting. Dat geldt niet alleen als je het gebruikt om in te bakken, maar ook in een productieproces waarin de olie wordt bewerkt om bijvoorbeeld te ontgeuren of de smaak milder te maken. Overigens verschillen de meningen over verhitting van olijfolie: deze olie schijnt een stofje te bevatten die ervoor zorgt dat ondanks de onverzadigde vetten, de olie niet snel oxideert bij verhitting. Hier en hier lees je daar meer over. 

Waar margarineproducenten roepen dat ze alle gezonde onverzadigde vetten in een kuipje bij elkaar hebben gestopt en zo een supergezond product hebben gemaakt om op je brood te smeren, waag ik dat toch te betwijfelen. De natuur heeft niet zelf bedacht dat al deze oliën met elkaar vermengd, bewerkt en verrijkt met gehard vet (=transvet) moeten worden om iets gezonds te creëren ;-)...

Transvet
Een aparte categorie vormen de transvetten. Daar hoeft je maar een ding van te onthouden: slecht! Transvet is een niet natuurlijk product dat je lichaam niet nodig heeft. Transvetten ontstaan bij het harden van plantaardige oliën (bijvoorbeeld om plantaardige oliën smeerbaar te maken). Schadelijke transvetzuren komen ook voor in gehydrogeneerde oliën (hydrogenatie is een manier om oliën langer houdbaar te maken). Je vindt ze in sauzen, dressings, producten van banketbakkerijen, kant en klaarmaaltijden, margarines, knapperige en voorgebakken (graan-)producten, zoutjes, koek, snoep, soepen, etc. Ook in snackbarproducten kunnen aanzienlijke hoeveelheden transvetten zitten. Transvet wordt door het lichaam gezien en verwerkt als een onverzadigd vet. Transvetten zijn echter recht, zoals een verzadigd vet, terwijl onverzadigde vetten een knik hebben (zie de plaatjes hierboven). Door die knik zijn onverzadigde vetten bewegelijk in celmembranen. De transvetten zijn dat niet. Als het lichaam transvetten gaat gebruiken voor de opbouw van cellen, omdat het lichaam transvetten ziet als een onverzadigd vet, worden de celmembranen minder bewegelijk en kunnen ze hun functie minder goed uitoefenen. Dat is vragen om problemen....

Transvet komt ook voor in vet van dierlijke oorsprong, als natuurlijk bijproduct van lichaamsprocessen. Het is aannemelijk dat deze transvetten niet zo ongezond zijn als die uit industriële bewerking; het is immers een natuurlijk product. Het aandeel hiervan in onze voeding is echter zo klein dat het niet te vergelijken is met de hoeveelheid gehydroniseerde transvetten die in (voor)bewerkte voedingsmiddelen zitten. Het zijn echt de kant-en-klare koekjes, snoepjes, chips  sausjes en soepjes die de meeste schade toebrengen… Een interessant stukje over transvetten vind je hier.

Natuurlijke producten en afwisseling
Zoals eigenlijk met alles, geldt ook bij het gebruik van vetten dat je het beste de natuurlijkste, minst bewerkte producten kunt gebruiken, in plaats van zwaar bewerkte plantaardige bakboters, margarines en kant en klare dressings. En ook met vetten is het het beste om zoveel mogelijk af te wisselen. Bak niet altijd in kokosolie, maar gebruik het afwisselend met roomboter (als je zuivel verdraagt), ghee (voor als je geen zuivel verdraagt) spekvet, ossewit of reuzel. Maak je salade ook eens met een notenolie (als je noten verdraagt) of avocado-olie in plaats van olijfolie. Het toevoegen van gezonde vetten is een van de gemakkelijkst te veranderen onderdelen van je voeding; het is simpelweg "vervangen van". Hier valt dus een heel makkelijke gezondheidsslag te maken! Vet hè!!

PS: vette blogs op een rijtje

Voor wie meer wil lezen, hieronder een aantal blogs met vet als onderwerp die de moeite waard zijn!

http://www.ahealthylife.nl/margarine-een-chemische-cocktail-die-ziekte-bevordert/

http://superfoodmama.nl/vet-belangrijk/

http://www.oerkracht.nl/gezonde-vetten/

http://praktijk-finch.nl/wordpress/vrouwen-eet-alsjeblieft-meer-verzadigd-vet-2/#sthash.6jmoUhWl.dpbs

http://www.eetgoedvoeljegoed.nl/verzadigd-vet-is-gezond/

http://jessevandervelde.com/verzadigd-vet-gezonder-dan-je-denkt/

Boekrecensie: "Vullen of Voeden" van Wilfred en Lili Genee

Nu ik zelf al geruime tijd op de goede weg zit met mijn voedingspatroon, wilde ik een nieuwe poging doen om het over te doen slaan op de kinderen. In de vorige poging kwam op enig moment de klad; tijd voor een andere aanpak. Nu zoonlief is getest op een lactose-intolerantie, een glutenallergie en een appelallergie, is er ook een zekere noodzaak om het anders te gaan doen ;-). Ik besloot dit keer eerst maar eens wat informatie te verzamelen alvorens mijn moed bij elkaar te rapen voor poging twee. In de vakantie viel mijn oog op een advertentie van het boek "Vullen of voeden"  van Wilfred en Lili Genee. Ik heb het bij thuiskomst meteen besteld en inmiddels uitgelezen. 

Het boek is mooi rustig vormgegeven. De teksten zijn duidelijk en goed leesbaar geschreven en voorzien van veel mooie foto’s. Ieder hoofdstuk kent dezelfde opzet. Het boek is een "wegwijzer voor ouders"; de gekozen opzet wijst je ook daadwerkelijk de weg door een berg informatie. Via de theorie naar de praktijk. Wilfred en Lili schreven het boek samen met een aantal specialisten op het gebied van voeding en gezondheid.

De eerste vijf hoofdstukken behandelen een heleboel theorie over voeding, darmen, hersenen en de relatie tussen die drie. Ook komen vitaminen en mineralen en allergieën en intoleranties aan bod. Ieder hoofdstuk is op dezelfde wijze opgezet: eerst een column van Wilfred, dan een interview met een BN-er en tot slot een stuk (soms pittige) theorie. De columns van Wilfred vond ik stuk voor stuk onderhoudend. De interviews met de BN-ers hadden van mij niet gehoeven. De moeders doen iets teveel hun best om als supermama uit de bus te komen en de vaders zijn als tegenhanger net een tikje te nonchalant. Vind ik dan. De theorie die in de vijf hoofdstukken aan de orde komt, is gedegen. Dat kan ook niet anders als je specialisten aan het woord laat. Ik herkende vrijwel alle theorie van informatie die ik al eerder had gelezen. Leuk is dat het helemaal is gericht op kinderen, wat net wat andere nuances met zich meebrengt. De theorie is goed te behappen, ook als je minder voorkennis hebt van voeding, en erg interessant. Het overtuigde mij onmiddellijk van het nut om „kinderen-anders-eten-2.0” op te starten.

Na de eerste vijf meer theoretische hoofdstukken, volgt een hoofdstuk dat zich richt op de toepassing van de theorie: hoe ga je je voedingspatroon veranderen? In dit hoofdstuk vind je tips met betrekking tot de aanpak van de verandering, tips met betrekking tot voeding (inkopen, bereiden, bewaren) en veel recepten en zelfs een paar voorbeeldmenu’s. De recepten zijn zeer gevarieerd, van koekjes tot smoothies en van glutenvrij brood tot avondmaaltijden. Leuk voor de inspiratie en ik ben nu al benieuwd wat er gebeurt als ik mijn lastige (en dat is nog een understatement) eters de exotische klinkende wortel-sinaasappelsalade of kalkoen in kokos voorzet ;-)…

In het laatste hoofdstuk komen nog enkele interviews aan bod die verdieping en verbreding geven aan de theorie die in het boek wordt behandeld. Ook weer interessant om te lezen en stof tot nadenken!

Al met al is "Vullen of Voeden" een aanrader voor ouders die een handleiding zoeken om bewust(er) met de voeding van hun kinderen om te gaan. Een leuk boek met veel informatie en praktische tips, met bijbehorende website (www.vullenofvoeden.nl) en Facebookpagina. Top!

Een jaar "anders eten"

Terug van vakantie realiseerde ik me ineens: ik ben precies een jaar bezig met "anders eten"! En wat een jaar was het! Veel geleerd, veel veranderd, grote stappen vooruit in mijn gezondheid. Ik ben nog iedere dag dankbaar dat dit op mijn pad kwam; ik vind het nu haast onvoorstelbaar en vooral ongelofelijk jammer dat ik niet eerder heb geweten wat precies het effect van voeding op je gezondheid kan zijn. En dat ik me zo goed kan voelen!

Vorig jaar in de vakantie heb ik me ingelezen op wat Paleo nou precies inhield (voor die tijd had ik er echt nog nooit van gehoord). Voornamelijk via de website van The Paleo Mom, maar ook het boek Oergondisch Genieten van Ria Penders en Yvonne van Stigt was informatief en bood veel inspiratie. Mijn start was vliegend (daar heb je hier en hier meer over kunnen lezen) maar daardoor ook heftig; dat zou ik op zich niet nog een keer zo doen ;-). Na het afwennen van de suiker, het wennen aan andere boodschappen, het wennen aan langer in de keuken staan, het ingesteld raken op en leren waarderen van mijn nieuwe voedsel en het vallen en opstaan dat hoort bij zo'n omschakeling, vond ik mijn ritme. Op enig moment in het afgelopen jaar was mijn nieuwe manier van eten ineens gewoonte geworden. Ik dacht er niet langer bij na, ik deed het gewoon. Ik hunkerde niet langer naar vervangers voor brood en koekjes, niet eens meer naar chocola en koffie. Ik raakte eraan gewend, en als je gewend bent, is het gewoon. Het kost een half jaartje, maar dan heb je ook wat, zo las ik hier ;-).

Soms, op momenten buitenshuis, realiseer ik me dat hoe ik eet, niet gewoon is. Dat het dan altijd oppassen is. Is het eten glutenvrij? Zuivelvrij? Nachtschadevrij? Ik krijg ook altijd vragen over een zelf meegebrachte lunchtrommel. Wat eet je? En waarom? Het leuke is dan wel dat het stof biedt tot een goed gesprek. Maar wat me nou zo mooi lijkt: dat er een moment komt waarop gezond, puur, (h)eerlijk eten voor iedereen gewoon is. Dat supermarktschappen vol liggen met gezonde, pure, (h)eerlijke producten. Dat er een voedingscentrum is dat echt eerlijk is over eten, en niet verkondigt dat e-nummers heus niet zo slecht zijn... In de hoop een heel klein beetje bij te dragen aan de bewustwording, begon ik deze blog. Dat mensen regelmatig laten weten inspiratie te halen uit mijn verhalen en recepten, is precies waar ik het voor doe!

Maar ik dwaal af. Wat heeft een jaar anders eten mij gebracht? Waar deed ik het voor en wat leverde het op? Ik begon ermee om gezondheidsredenen. In een poging een reeks "vage" klachten (daar schreef ik hier en hier al eerder over) die volgens huisartsen "enkel met zalfjes of pilletjes te bestrijden zijn", voor eens en altijd te laten verdwijnen. Klachten die mij bij vlagen behoorlijk hinderden en die, zo leerde ik, passen bij een auto-immuunaandoening. Die veroorzaakt worden door darmen die niet goed werken. Die wel degelijk zonder zalfjes en pilletjes op te lossen zijn. Door het eten van pure, eerlijke, onbewerkte producten vrij van gluten, suiker en e-nummers, door voldoende te slapen, door stress te vermijden, door voldoende te bewegen en te ontspannen. Soms kan ik me er kwaad over maken. Dat de oplossing zo simpel is en de huisarts daar niet van weet (of wil weten?). Hoe kan een medicus de link met voeding nou niet leggen? Omdat voeding geen onderdeel is van de studie geneeskunde, hoorde ik in een recente uitzending van Tros Radar. Bizar toch? Hier vind je een leuk blogje van Miss Natural over de afwezigheid van onderwijs op het gebied  van voeding in de geneeskunde.
Even terug naar mezelf: neem nou (atopisch) eczeem. De huisarts blijft volhouden dat er geen link is met voeding. "Je bent ermee geboren, smeer er vooral nog een laagje hormoonzalf op". En je blijft smeren, want over gaat het niet. De hormoonzalf doet z'n werk wel, maar ook nog iets meer dan dat, want het heeft bijwerkingen waar ik niet blij van word. En dan ineens blijkt de oplossing zo simpel! Hier een paar voedingsmiddelen schrappen, daar een paar voedingsmiddelen toevoegen. Dan blijkt de huid zichzelf (met een beetje hulp van een fijne biologische handcrème ;-) ) te kunnen genezen! Zie zelf het verschil:

                                    

De linker foto is genomen in de kraamweek na de geboorte van mijn jongste dochter.
De rode, geïrriteerde en zelfs kapotte huid is duidelijk zichtbaar. Zo, of zelfs nog veel erger,
zagen mijn handen er altijd uit.
De rechter foto nam ik een paar dagen geleden. Oordeel zelf ;-)....

Helaas is het hele herstelproces wel wat tijdrovend gebleken. Het duurde bijna een jaar voordat het eczeem weg bleef. Bij vlagen vond ik dat enorm demotiverend. Want willen we niet allemaal een liefst supersnelle oplossing voor kwaaltjes? Is dat dan ook de reden voor het voorschrijven en consumeren van allerlei zalfjes en pilletjes? Want van ongemak houden we niet. En op een natuurlijke manier een kwaal genezen, met de juiste voeding, rust en regelmaat,  kost tijd. Soms bijna een jaar. Tot frustrerends toe. Maar achteraf ben ik heel blij dat ik heb volgehouden; ik ben ervan overtuigd dat mijn lichaam nu op een natuurlijke manier sterker aan het worden is.

Intussen heb ik geleerd om goed naar mijn lichaam te luisteren. Het mooie is dat ik in de loop van het afgelopen jaar veel duidelijker ben gaan waarnemen hoe ik me voel en waar ik al dan niet last van heb. Eczeem, hoofdpijn, buikpijn, wazigheid....de eerste vraag die ik mezelf stel is: wat heb ik gegeten? En de tweede: is er iets gebeurd dat mijn klachten heeft veroorzaakt? Is het dat ik de focus wat verloor en wat meer suikers heb gegeten? Even terug naar zero-sugar. Heb ik een voedingsmiddel gegeten dat ik normaal niet eet? Niet meer doen dan. Heb ik last van spanning of stress? Even lekker de buitenlucht in...

Maar ik dwaal opnieuw af. Ik eet nog steeds "anders" (auto-immuun-paleo, zoals jullie weten) om gezondheidsredenen. Gewoon omdat ik me daar het allerbeste bij voel. Al was de overstap van standaard Nederlands eten naar Paleo, met een uitstapje naar Voedselzandloper, ook al een hele verbetering, die ik iedereen kan aanraden. Een van de grootste voordelen is dat ik nooit meer "honger" heb. Dat is een beetje lastig uitleggen, want natuurlijk heb ik echt trek tegen de tijd dat ik toe ben aan een maaltijd. Maar dat gevoel van "ik-sta-te-trillen-op-mijn-benen-en-moet-NU-eten", dat moment waarop je naar de eerste de beste snack wilt grijpen die voorhanden is (en dat veroorzaakt wordt door een sugar-low; een teken dat je bloedsuikerspiegel hard gedaald is), heb ik niet meer. Nooit. En dat is echt heel fijn! 

Ik eet ook nog steeds "anders" omdat ik het inmiddels lekkerder vind dan alles wat ik eerder at. Ik geniet gewoon heel erg van verse aardbeitjes, van sla die vers van het land komt en van de meeste gerechten die ik klaarmaak (oke, er mislukt ook wel eens iets ;-) ). Meer dan van brood, koek en chocola. Het idee dat alles wat ik eet, gezond is en mijn lichaam voorziet van echte, bruikbare voedingsstoffen, maakt het extra lekker. Vind ik. En dat is meteen nog een reden waarom ik nog steeds "anders"  eet: ik ben ervan overtuigd dat ik mijn lichaam op deze manier van de beste middelen voorzie om te functioneren. Je hebt er tenslotte maar een van, dat lichaam, en het is ook nog eens onvervangbaar. Het moet een heel leven mee. Dan kan je er maar beter goed voor zorgen ;-). 

Een andere grote verandering die zich voltrok in het afgelopen jaar, werd teweeggebracht door mijn keuze voor het opzeggen van mijn baan. Ik was natuurlijk al geruime tijd thuis; ik heb sinds het vervroegde zwangerschapsverlof van mijn jongste dochter, een jaar en 9 maanden geleden, niet meer gewerkt. Dat deed het hele gezin goed; de beslissing was dan ook makkelijk genomen. Met het niet-werken verdween voor mij een grote stressfactor: voornamelijk praktische stress wegens breng- en haalperikelen van kinderen, een altijd sluimerend schuldgevoel over het feit dat ik de kinderen bij een kinderdagverblijf achterliet (die behuilde toetjes bij het wegbrengen lieten mij de rest van de dag niet meer los en ik reed dan ook regelmatig met een behuild toetje naar m'n werk) en het gevoel op alle fronten altijd net iets tekort te schieten. Het wegvallen van deze stress had een positief effect op mijn gezondheid. Ik heb er overigens ook wel aan moeten wennen, aan het altijd thuis zijn; het bleek namelijk helemaal niet zo te zijn dat thuisblijven ook meer rust betekende. Integendeel, een huishouden regelen met het reilen en zeilen van drie kinderen, waarvan er twee nog niet naar school gaan, is gewoon hartstikke druk. Maar ik merkte dat druk in de zin van "bijna altijd bezig" prima is; het was druk in de zin van "stressfactor" die bij mij voorheen voor problemen zorgde. En nog steeds trouwens; als er eens iets is waar ik me druk om maak (in mijn hoofd welteverstaan ;-) ) dan uit zich dat meteen in de vorm van hoofdpijn, extreme moeheid of eczeem. Blijkbaar ben ik niet zo stressbestendig als ik graag zou willen :-(... 
Voor heel veel dingen heb ik (nog steeds) geen of veel minder tijd dan ik zou willen. Toch zorgt dat (meestal) niet voor stress. Voor een ding heb ik meer tijd dan ooit: de kinderen. Tijd om voor ze zorgen en tijd om van ze te genieten. En dat is voor nu heerlijk. Maar het is voor mij ook duidelijk dat ik, zodra de factor "zorgen voor" afneemt, weer meer wil toevoegen aan de wereld. Hoe? Dat zullen de komende jaren vast wel uitwijzen...

Even terug naar het effect van "anders eten". Ben ik dan nu helemaal topfit en genezen? Nee. Helaas niet. Mijn chronische oorontsteking (met bijbehorende doofheid) is volhardend. Mijn hooikoorts speelt op het moment weer erg op; een teken dat er toch nog ergens een zwak punt in het systeem zit. Er is dus nog wel wat werk aan de winkel. Ik merkte na de vakantie dat ik slechter sliep en mijn lijf vermoeider voelde dan daarvoor; ik ben natuurlijk in de vakantie ook wat makkelijker geweest met suikers, snacks en koffie. Reden om weer even helemaal terug naar de basis te gaan: strikt AIP zonder baksels, zonder tussendoortjes, geen koffie meer. Alleen drie flinke maaltijden per dag en ter ondersteuning een aantal voedingssupplementen. Dat doe ik nu ruim twee weken en ik voel me met de dag beter en fitter. Ik slaap weer heerlijk (in ieder geval in de nachten dat ik niet door een of meer kinderen word gestoord ;-) ), ben ontspannen, voel me "gewoon" goed. Ongelofelijk eigenlijk, dat je zo snel reageert op de aan- en afwezigheid van minder verantwoorde voedingsstoffen. Mooi ook, want daardoor is het dus heel duidelijk waar ik het voor doe! 

Het komende jaar hoop ik eindelijk van die oorontsteking af te komen en het zou helemaal mooi zijn als ook de hooikoorts zou verdwijnen. We zullen zien; volgend jaar weer een update ;-). Omdat jullie inmiddels wel weten wat Paleo en AIP is en hoe mijn eetpatroon eruit ziet, wil ik het komende jaar een aantal thema's op het gebied van voeding uitdiepen. Thema's over voeding in het algemeen, dus niet per se Paleo of AIP. Uiteraard volgen daar de blogposts van. Tussen alle drukke gezinsperikelen door, dus regelmaat kan ik niet beloven. De kinderen gaan voor ;-).

Pruimentijd

Wie mij volgt op Facebook, weet dat ik al weken in de ban ben van pruimen. We hebben twee pruimenbomen in de tuin: een Eldense Blauwe en een Opal. Het is een uitzonderlijk goed pruimenjaar en beide rassen geven vroeg pruimen, waardoor we al kilo's hebben geraapt en het eind nog niet in zicht is. Behalve heel erg lekker zijn pruimen ook nog eens heel gezond. Ze bevatten veel anti-oxidanten en helpen dus vrije radicalen uit te schakelen. Komt dat even goed uit ;-). Ik vind de Opal het lekkerst om zo te eten; de Eldense Blauwe gebruik ik om verder te verwerken. Maar wat doe je dan met al die kilo's? Dit bijvoorbeeld:

Paleo AIP Pruimenvlaai

De bodem:

Wat heb je nodig:

- 1/2 cup gesmolten kokosolie
- een banaan
- snuf zout
- 3/4 cup kokosmeel
- 1-3 eetlepels honing (naar smaak)

Hoe maak je het:

- verwarm de oven voor op 200 graden
- blend de banaan tot er geen stukjes meer inzitten en je een vloeibare substantie hebt
- meng in een kom de banaan met de kokosolie, het zout en de honing
- roer het kokosmeel erdoorheen. Het deeg wordt steeds dikker. Als het te dik wordt om te roeren, kneed je het verder met je handen en maak je er een bal van.
- druk het deeg uit in een met bakpapier beklede springvorm of taartvorm en prik wat gaatjes in de bodem met een vork
- bak 9 minuten in de oven.

De topping:

Wat heb je nodig:

- een kilo pruimen, ontpit en in stukken gesneden
- een flinke hand rozijnen, geweld in warm water
- snufje zout
- een eetlepel kaneel
- een eetlepel gelatinepoeder (ik gebruikte de rode pot van Great Lakes)
- drie eetlepels warm water

Hoe maak je het:

- doe de pruimen met de rozijnen in een kom
- doe de kaneel en het zout erbij en roer goed om
- meng de gelatinepoeder met het water, roer goed tot er geen klontjes meer in zitten, voeg het mengsel toe aan het fruit en roer het geheel goed door
- doe de topping op de bodem en bak nog 30 minuten op 180 graden
- laat goed afkoelen en zet even in de koelkast voor je hem serveert, om de bodem de kans te geven goed hard te worden.

De originele recepten voor de bodem en de vulling (niet AIP) vind je hier:
De bodem
De vulling

Pruimenclafoutis
Naar een recept van Roos goes Green: pruimenclafoutis.
Ik liet de steviakristallen achterwege. Je zou dit ook door ander zoet kunnen vervangen.

Pruimenchutney en pruimenjam
Paleo AIP Pruimenchutney

Wat heb je nodig:

- 500 gram pruimen, ontpit en in stukken gesneden
- 1 appel, geschild en in stukjes gesneden- 100 gram agavesiroop
- 100 ml appelciderazijn
- 100 gram rozijnen
- kaneel naar smaak
Hoe maak je het:

- meng alles in een ruime pan en breng aan de kook
- laat een uurtje zachtjes sudderen, roer regelmatig even om- vul lege schone jampotten met het mengsel, draai het deksel er stevig op en zet op de kop weg tot ze zijn afgekoeld. 
Het originele recept is van Eet Goed Voel je Goed: pruimenchutney.

Pruimenjam

Geheel onpaleo gewoon met een pakje geleisuiker. Hier in huis eet niemand jam, dus deze hebben we uitgedeeld.

Pruimensap

Lekker als je een sapcentrifuge hebt: gooi een heleboel al dan niet ontpitte (check even je gebruiksaanwijzing of het nodig is fruit te ontpitten) pruimen in de centrifuge en klaar is je sapje.

Pruimenijsjes
Wat heb je nodig:

- ijsvormpjes
- pruimen
Hoe maak je het:

- ontpit de pruimen

- pureer ze zeer fijn (kook ze eventueel even)
- voeg naar smaak agavesiroop toe
- invriezen en klaar!
Tot slot, pruimen blijken ook erg lekker te zijn door allerhande salades. En het leuke van eigen pruimen? Zo vind je ze in de winkel niet ;-):

Puzzelstukjes

Het is een beetje stil hier op mijn blog. De laatste tijd heb ik me vooral gericht op mijn eigen herstel van een enorme dip en het uitzoeken van de puzzelstukjes die de oorzaak daarvan waren, waarover dadelijk meer. Jullie hebben al kunnen lezen hoe ik, bijna een jaar geleden inmiddels, op het spoor kwam van gezond (suikervrij, zuivelvrij, glutenvrij en e-nummervrij) eten. En dat daarmee een aantal gezondheidsissues sterk verbeterden: oorontstekingen bleven weg, migraine verdween vrijwel volledig, mijn darmen werden veel rustiger, mijn eczeem nam sterk af, ik sliep beter. Als bonus viel ik 8 kilo af en daarna stabiliseerde mijn gewicht vanzelf. 
Ik schreef ook al dat ik van de ene op de andere dag ben overgestapt van mijn oude eetpatroon op Paleo. Het gevolg was wel dat het begin heel erg moeilijk was. Want eerlijk is eerlijk, een heel ander eetpatroon is gewoon erg wennen in het begin. Eten bereiden kostte meer tijd, ik moest wennen aan nieuwe recepten en nieuwe voedingsmiddelen, bij (lekkere) trek kon ik niet meer zomaar even in een kast duiken en een stuk ontbijtkoek opdiepen, ik moest afkicken van de suiker. Ik kreeg er aanvankelijk zelfs klachten bij (hoofdpijn, nog meer darmklachten, duizeligheid) en het was even zoeken waar die vandaan kwamen. Onder andere een enorm opgevoerde notenconsumptie bleek de boosdoener; het schrappen van noten uit mijn dieet leverde dan ook een snelle verbetering. Ook voor avocado bleek ik allergisch. Tsja, zo ontdek je nog eens wat ;-). Omdat Paleo in die fase uiteindelijk echt te beperkt (met name te koolhydraatarm) bleek, heb ik een aantal niet Paleo maar toch gezonde (en deels Voedselzandloperproof, voor wie dit boek heeft gelezen) voedingsmiddelen weer toegevoegd, zoals havermout, volkoren rijst en rijstwafels, kaas en boekweitcrackers. Dat ging een tijdlang prima; mijn klachten verdwenen geleidelijk, toen mijn gewicht stabiliseerde kreeg ik meer energie en ik voelde me beter dan in jaren. Daar deed ik het voor!

Begin dit jaar verergerden mijn oudste symptomen helaas toch langzaam weer en uiteindelijk zelfs zodanig dat ik het gevoel had terug bij af te zijn. Ik ben toen overgestapt op het Paleo Auto Immuun Protocol (AIP), waarover jullie hier al meer hebben kunnen lezen. Mijn darmen werden daardoor weer wat rustiger en hoewel ik weer een aantal voedingsmiddelen moest schrappen, vond ik het in het algemeen goed te doen (met uitzondering van de koffie en de chocola ;-) ). Helaas merkte ik aanvankelijk geen effect op mijn andere klachten (eczeem, oorontstekingen en andere KNO-klachten). Heel frustrerend!! Niet geheel toevallig (bleek later) was dat in de periode waarin de jongste twee kinderen ernstig begonnen te spoken 's nachts. Met name onze peuter werd een dramatische slaper (dat het nog dramatischer kon dan we van hem gewend waren, hadden we niet verwacht...). Vier, vijf, zes keer eruit 's nachts, twee uur of meer aaneengesloten zomaar wakker, eindigend tussen ons in, waar z'n kleine zus (die wakker werd van het nachtelijk gespook van grote broer) meestal al lag.... Nou hebben we een groot bed, maar met z'n vieren is het toch echt krap :-(. Tot overmaat van ramp viel ik in die periode ook nog eens op mijn stuitje. Niet een beetje, maar echt heel erg hard. Namelijk op een betonnen trapje. Ik kan je verzekeren, beton geeft niet mee. Mijn stuitje ook niet trouwens. Het gevolg? Een enorme opleving van mijn darmklachten, rugklachten, nekklachten en hoofdpijn, naast een bijzonder pijnlijk stuitje. Het duurde even voordat het tot me doordrong dat de hele combinatie van gebeurtenissen wel eens zou kunnen samenhangen met mijn gebrek aan slaap en de stress die dat opleverde, en dat dat wel eens het belangrijkste puzzelstukje zou kunnen zijn in de verergering van al mijn klachten. Niet voor niets is het AIP, zoals ik hier al schreef, niet enkel gericht op het aanpassen van je voedingspatroon, maar ook op factoren als slaap, beweging en ontspanning.

Hoe werkt dat dan? Slaap is belangrijk. Tijdens je slaap herstelt je lichaam zich en rust je uit. Bij te weinig slaap is er dus te weinig mogelijkheid om te herstellen en raak je alsmaar vermoeider. Als er dingen in je lichaam niet goed gaan (zoals het geval is bij een lekke darm, die bij mij de oorzaak is van de problemen), dan is energie, tijd en rust nodig om te herstellen. Ontbreekt dat, dan wordt er dus niet hersteld. Kan je nog zo gezond eten, maar blijft het dweilen met de kraan open. Hoewel je met dat gezonde eten waarschijnlijk wel voorkomt dat het erger wordt. Toch nog iets ;-). Ook bewegen is belangrijk. En dan gaat het niet eens om intensief sporten, maar gewoon simpelweg bewegen: met de kinderen spelen, wandelen, tuinieren, fietsen, yoga-oefeningen doen. Bewegen heeft positieve effecten op onder andere hormonen, het immuunsysteem, waak- en slaapritme en stresslevels. Niet-bewegen heeft een tegenovergesteld effect. Dat maakt het er dus allemaal niet beter op. Naast slaap en bewegen is ook ontspanning belangrijk. Ik schreef hier al dat stress heel slecht is voor het immuunsysteem door het hormoon cortisol dat vrij komt bij stress; voldoende ontspanning is noodzakelijk om het stressniveau te reguleren. Van teveel stress word je bijvoorbeeld gehaast...en van gehaast zijn val je bijvoorbeeld op je stuitje ;-). En dat stuitje...dat blijkt in verbinding te staan met je darmen. Door mijn val raakte mijn systeem, waaraan maanden was gesleuteld door mijn osteopaat om het goed te krijgen, weer helemaal uit balans en dat had dus ook enorme gevolgen voor mijn darmen. Tel daarbij op dat deze val extra stress was voor mijn lichaam en het ook van deze val weer moest herstellen (dus weer minder energie had voor dat waarvan ik graag wilde herstellen), en je snapt wel waarom het alsmaar slechter ging...door de (over)vermoeidheid kwamen er nog concentratieproblemen en enorme mood-swings bij en zat ik overdag als vastgelijmd op de bank de dag voorbij te wensen. Niet bepaald leuk...

Maar zoals met alles, bleek ook dit gelukkig van tijdelijke aard. Na het lezen van "De Hormoonfactor" kwam ik op het spoor van bijnieruitputting. Je leest er op de facebookpagina van Osteopathie La Esencia een interessant stuk over, geschreven door mijn osteopaat (post van 1 april 2013, even scrollen over de pagina!). Op haar advies ging ik een aantal supplementen slikken. Ik ben eigenlijk niet zo van de pillen, maar ik wist het anders ook niet meer. En soms, verzekerde ze mij, heeft het lichaam gewoon net even wat extra's nodig. Zeker in een periode waarin het zwaar wordt belast. Het bleek een gouden tip, want na een week of twee bemerkte ik al een enorme verbetering bij mezelf. En of het nou kwam doordat ik zelf meer ontspannen was of door alles wat we uitgeprobeerd hebben (waarover later misschien nog wel eens een blogje), de kleine man ging weer beter slapen. De kleine vrouw daardoor ook. En dus wij ook! Vanaf dat moment ging het weer snel bergopwaarts. Ik had weer energie om lekker naar buiten te gaan; ik probeer nu zeker drie keer per week een stuk te wandelen of te fietsen. Darmklachten verminderden zienderogen en een week of twee geleden verdween van de een op de andere dag het eczeem. Ik voel me stukken beter maar nog wel moe; helaas gaan nog niet alle nachten even soepel en er zijn op het moment veel dingen die mijn aandacht vragen. Om nog maar niet te spreken van het WK Voetbal met late wedstrijden en eindeloze voor-, na- en tussenbeschouwingen waarvan er door een zeker persoon hier in huis geen enkele gemist wordt ;-). Mijn hele systeem staat inmiddels, met veel dank aan mijn osteopaat, ook weer in balans. Hopelijk komt er dan nu een tijd van echt goed herstellen! Voorlopig blijf ik het AIP voortzetten zoals dat ik dat de laatste weken doe: met toevoeging van ei maar zonder de koffie en chocola (en ik mis het nu niet eens ;-)!), met veel beweging in de buitenlucht en zoveel mogelijk op tijd naar bed. Met veel minder telefoon- en laptoptijd ;-). Met als gevolg dat het hier dus even rustig is.

Hoe niet leuk de weken ook waren, het is (achteraf ;-) ) wel reuze interessant om te zien hoe de puzzelstukken uiteindelijk in elkaar blijken te passen. Het is niet alleen een kwestie van goede voeding, maar ook van slaap, van beweging, van ontspanning, van aanvullen van tekorten en van lichamelijk goed in elkaar zitten. Het is zoeken naar een evenwicht dat nodig is om goed te kunnen functioneren, om lekker in je vel te zitten. Ik ben blij dat ik dat weer heb gevonden :-).

Over twee weken begint de zomervakantie. Aan de ene kant is dat heerlijk omdat er even niets moet, niet op tijd de deur uit, geen afspraakjes, gewoon lekker de dag door zoals het uit komt. Aan de andere kant is dat gezellig druk met drie kinderen de hele dag thuis. Ik verwacht dan ook weinig tijd te hebben om hier te schrijven. Op Facebook plaats ik wel regelmatig korte berichtjes of kleine receptjes; wil je een beetje op de hoogte blijven, kom dan gezellig daar kijken! Gisteren bereikte mijn pagina de mijlpaal van 100 likes, hoe leuk is dat! In september hoop ik de draad hier op de blog weer helemaal op te kunnen pakken. Ik wens jullie hele een fijne, zonnige zomer en leuke vakantie; rust uit, kom bij, doe nieuwe energie op en geniet!

PS: misschien heb je in de vakantie tijd en zin om je verder te verdiepen in Paleo en AIP? Op de nieuwe website www.paleofoodies.nl, een superleuk initiatief van Marinka Bil (van www.eetpaleo.nl) vind je een community waarin recepten worden geplaatst en waarin je zelf ook recepten kunt plaatsen. Erg leuk en ik heb zelfs al een van de recepten uitgeprobeerd! Ook is er een (besloten) Facebookgroep voor iedereen die overweegt over te gaan op AIP en informatie zoekt en vragen heeft: Paleo AIP België Nederland. Een fantastisch initiatief van Eva Witsel van www.evawitsel.nl en Catharina Delmarcel van www.paleofeest.com.

(H)eerlijk over eten

Eten. We zijn er dagelijks mee bezig. Lang niet altijd staan we stil bij wat er in onze mond verdwijnt, en wat het effect daarvan kan zijn op je gezondheid. Je eet omdat je trek hebt, het lekker vindt, of omdat het nou eenmaal moet om overeind te blijven. Je eet op vaste momenten of net zoals het je uit komt. Je eet vaak hetzelfde of zeer gevarieerd. Je eet makkelijke maaltijden of kookt uitgebreide diners. En alles daartussenin. De manier waarop eten een rol speelde in je eigen opvoeding en de ideeën die je daardoor nu bij eten hebt, zijn voor iedereen anders. Maar wat is nou eigenlijk echt gezond eten? Hoe zit dat met light, suikervrij, low fat en labels als gezonde keuze en bewuste keuze? Is wat het voedingscentrum promoot, wel echt zo gezond? Wat is goed voor jou, en voor je gezin? Welke eet-keuzes maken jullie als ouders en wat leren je kinderen daarvan? Hoe kies je bewust, en wat is er dan precies te kiezen? In mijn eigen zoektocht naar het antwoord op deze vragen, stuitte ik op een enorme berg informatie en tips, van idealistisch tot praktisch en alles daartussenin. Voor mijzelf en mijn gezin ben ik op zoek naar werkbare oplossingen. Het mag best enigszins een uitdaging zijn, maar het moet vooral te doen zijn binnen ons al-druk-genoege-leven. Ik nodig je uit om mijn pogingen om orde in de berg informatie aan te brengen, mee te beleven. Pogingen van een heel gewone moeder van een heel gewoon gezin om bewuster om te gaan met eten en bewuster te leven.

(H)eerlijk avondeten

Op speciaal verzoek is het weer eens tijd voor een paar receptjes. In de categorie "wat eet ze nou 's avonds zoal?" treffen jullie hieronder mijn culinaire hoogstandjes ;-). Niet alles met foto's helaas, want ik bedenk me telkens net te laat dat ik nog even een foto had moeten nemen. En ik heb niet de illusie dat jullie zitten te wachten op foto's van lege borden ;-)... De gerechten zijn glutenvrij, zuivelvrij, suikervrij  e-nummervrij, Paleo en zelfs AIP-proof en de meeste makkelijk en snel te maken, want hoewel voeding mijn hobby is, is koken dat niet. Ik heb er geen hekel aan hoor, maar het is meer iets dat er nou eenmaal bij hoort dan iets waarvan ik heel blij word. Los daarvan ontbreekt het me meestal simpelweg aan tijd om uitgebreid te kokkerellen; iets met drie vermoeide, hongerige kindertjes rond de klok van 5 ;-)...

Een paar nootjes vooraf. Het zal jullie wellicht opvallen dat ik veel roerbak. Behalve dat het makkelijk en snel klaar is, blijven zo ook nog eens meer vitaminen en mineralen behouden dan wanneer je de groenten kookt. Win-win dus! Verder valt waarschijnlijk op dat ik veel gebruik maak van zoete aardappel. Zoete aardappel of bataat is een zetmeelhoudend, oranje knolgewas dat gewoon bij de Lidl en de AH verkrijgbaar is. Aangezien de koolhydraten in de zoete aardappel complexer dus langzamer zijn dan in de gewone aardappel, en de zoete aardappel bovendien veel vezels bevat, is het een gezonder alternatief. De gewone aardappel behoort tot de nachtschadefamilie en is daarom niet voor iedereen gezond; ik vermijd deze volledig. Waarom? Daar schrijf ik binnenkort over! Tot slot zal opvallen dat ik bak in kokosolie (ook wel kokosvet genoemd) of roomboter. Dit zijn gezonde vetten om in te bakken. Bestaan er gezonde vetten dan??? Ja dus! Gezonde vetten zijn zelfs noodzakelijk voor diverse lichaamsfuncties. En met gezond bedoel ik dus geen grotendeels chemisch geproduceerde margarine, halvarine of light producten. Gewoon het echte vet! Binnenkort volgt een post met meer over gezonde vetten. Oh ja, en heb je echt weinig tijd om te koken of geen zin om te wassen en snijden? Kies dan voor voorgesneden verse producten of diepvriesproducten. Dat zijn gezondere alternatieven zonder toevoegingen.

Goed, tijd voor de recepten, te beginnen met mijn favoriet van het moment:

Bietenovenschotel
Het originele recept is van Cave-a, en je vindt het hier. Ik heb het zo bewerkt, dat het voor ons een complete avondmaaltijd is. Voor vier personen neme men:

- 1 kilo (voorgekookte) bietjes
- 2 flink grote zoete aardappelen
- 3 peren
- twee pakjes biologische spekreepjes
- een flinke hand rozijnen

Hoe maak je het?
- schil de zoete aardappel, snij ze in blokjes en bak ze aan in een koekenpan of wok
- bak de spekreepjes uit
- kook de bietjes (als je verse gebruikt, voorgekookte zijn ook prima) en snij ze in blokjes
- schil de peren en snij ze in blokjes
- vet een ovenschaal in en doe alle ingrediënten door elkaar in de schaal (zorg dat er geen rozijnen bovenop liggen want die verbranden snel)
- laat in de oven 30 minuten op 200 graden gaar worden

Deze schotel is ook prima eerder voor te bereiden, zodat hij rond etenstijd alleen nog even in de oven hoeft. Laat je verrassen door de zoete smaakcombinatie!

Wortel-uit-de-wok
Ook een favoriete op dit moment! En zelfbedacht ;-). Men neme:

- een kilo wortelen
- eventueel (ik eet ze niet, man en kids wel): krieltjes
- zalm
- zout
- peper
- tijm
- rozemarijn

Hoe maak je het?
- schil de wortelen dun en snij ze in (niet te dikke) plakken
- verhit kokosolie of roomboter in de wok en wok de wortelen op hoog vuur met peper, zout, tijm en rozemarijn gaar
- bak intussen de eventuele krieltjes en de zalm gaar
- klaar ben je!

Broccoli uit de wok
Altijd lekker en ontzettend gezond, broccoli. Door hem even mee te wokken, wordt ie heerlijk kruidig! Men neme:

- een kilo broccoli
- 300 gram (biologische) kipfilet (of nog beter: de antibioticavrije kipfilet van Schotse Hooglanders)
- een doosje champignons
- een of twee zoete aardappelen
- zout
- peper
- een eetlepel garam massala (verkrijgbaar in de supermarkt, maar ik gebruik een zelfgemaakte aangepaste garam massala vanwege een aantal kruiden die ik niet eet en die wel in de gewone garam massala worden gebruikt)

Hoe maak je het?
- snij de roosjes van de broccoli en kook ze kort (5 minuten)
- snij de kipfilet in stukjes en wok ze rondom gaar
- snij de zoete aardappel in blokjes en voeg bij de kip
- snij de champignons in stukjes en voeg bij de kip en de aardappelen
- voeg zout, peper en garam massala toe en laat alles gaar worden
- voeg de broccoli toe, hussel goed en wok nog even kort op hoog vuur

Lekker met zelfgemaakte mayonaise, bijvoorbeeld deze! Deze schotel is overigens voor ons vrij veel, meestal bewaar ik wat voor de lunch voor de volgende dag.

Spitskoolroerbak
Facebook-volgers hebben deze lekkere spitskoolschotel al eens in een iets andere variant voorbij zien komen. Men neme:

- een spitskool
- 300 gram (biologisch) gehakt (of nog beter: grasgevoerd gehakt van Schotse Hooglanders)
- een ui
- een of twee zoete aardappelen
- een bakje (biologische) spekreepjes
- zout
- peper
- kurkuma

Hoe maak je het?
- bak in een koekenpan de spekjes uit
- verhit kokosolie of roomboter in een wok, snipper de ui en wok deze glazig
- voeg het gehakt toe en bak rul
- voeg de zoete aardappel toe en wok even mee
- voeg de spitskool, zout, peper en kurkuma toe en wok tot het geheel gaar is
- voeg de spekreepjes toe en roer goed door elkaar

Deze schotel is ook lekker met de zoete aardappel apart in schijfjes gebakken (zoals op de foto)














Preiroerbak
Simpelweg een variant op de spitskoolroerbak. Men neme:

- een kilo prei
- 300 gram (biologisch) gehakt (of nog beter: grasgevoerd gehakt van Schotse Hooglanders)
- een ui
- een of twee zoete aardappelen
- zout
- peper
- kerriepoeder

Hoe maak je het?
- verhit kokosolie of roomboter in een wok, snipper de ui en wok deze glazig
- voeg het gehakt toe en bak rul
- voeg de zoete aardappel toe en wok even mee
- voeg de prei, zout, peper en kerriepoeder toe en wok tot het geheel gaar is

Supersnelle garnalenschotel
Als ik een avond aan zie komen waarop ik echt weinig tijd heb om te koken, ga ik voor deze supersnelle roerbak. Men neme:

- 500 gram diepvriesgarnalen
- twee zakken wokgroente naar keuze
- zout
- peper
- kurkuma
- eventueel (ik eet het niet): rijst

Hoe maak je het?
- verhit kokosolie of roomboter in een wok
- wok de garnaaltjes kort
- voeg de groenten, zout, peper en kurkuma  toe en roerbak tot de groenten gaar maar nog knapperig zijn
- kook intussen de eventuele rijst
- klaar!

(Zoete) aardappel, groente, vlees
Ja hoor, gewoon lekker Hollandsche pot: aardappels (voor mij de zoete variant, maar voor de rest van de familie wil ik nog wel eens gewone aardappeltjes bakken), groente en vlees. Je kunt naar keuze eindeloos variëren met de groenten, afhankelijk van waar je zin in hebt of wat er in het seizoen is. Asperges op dit moment, bijvoorbeeld. Of bloemkool. Of boontjes, als je niet AIP eet. Of sla. Of rode kool. Of spinazie. Of witlof. Of....vul maar in! Hetzelfde geldt voor vlees. Biefstuk, tartaar, hamburgers, sausijsjes, kipfilet...you name it!

Hoe maak je het?
- schil de (zoete) aardappel, snij in plakjes en bak in kokosolie of roomboter
- bereid het vlees in kokosolie of roomboter
- bereid de groente
- smullen maar!

EET SMAKELIJK :-)!