Ontspanning: mediteren

Even iets anders dan eten, maar ook heel belangrijk: tijd voor ontspanning. Ik schreef het al: voor mij is meditatie een van de hulpmiddelen daarbij. Jaren geleden volgde ik een cursus mindfulness. Mindfulness is bewuste aandacht hebben voor en aanvaarden van wat zich van moment tot moment aandient. In de cursus was veel ruimte voor meditatie. Verschillende soorten meditaties kwamen aan de orde en er werd benadrukt dat het integeren van meditatie in je dagelijks leven - liefst 45 minuten per dag - een heilzaam effect zou hebben. Destijds hield ik dat een paar weken vol, maar daarna verslapte de aandacht. Vijf-en-veertig minuten dagelijks is ten slotte best veel (vind ik dan). Ik ervoer het vooral als een extra verplichting in mijn al zo drukke leven, het moest er in de toch al korte avonden nog bij, en het had (daardoor?) op mij toen ook niet zo'n heilzaam effect als ik had gewild. Het schoot een beetje zijn doel voorbij, want in plaats van de oorzaak van de drukte aan te pakken, deed ik de meditaties bovenop de drukte, met de verwachting dat de stress daardoor vanzelf zou verminderen. Nou, zo werkte dat dus niet…

Naar school!

Daar ging hij dan vanmorgen, de kleine grote man, voor het eerst wennen op school! Hij heeft er de hele vakantie naar toe geleefd en kon niet wachten tot het zover was. Spannend was het toch ook wel, maar stoer liep ie het schoolplein op, zette zijn tas weg, hing zijn jas op en nam plaats in de kring. "Dag mama, tot straks!" Slik...

Kleine jongetjes worden groot. Weer een stukje loslaten. Hij zal het ongetwijfeld prima doen; hij was er erg aan toe. Ik maak me daar dan ook geen zorgen over. Wat ik wel spannend vind, is of het zal lukken om rekening te houden met zijn allergieën. Kleine man is allergisch voor gluten, heeft een lactose-intolerantie en is zwaar allergisch voor appel en pectine. Vooral de appel/pectine is een tricky one: hij mag niet alleen geen appel of appelsap, maar ook niets waar appel, appelsap of pectine in zit. Dat betekent dat ook de meeste limonades, vruchtensappen en veel snoepgoed uit den boze zijn. Overigens heb ik gemerkt dat ook gluten en lactose nog wel een lastige kunnen zijn; je komt het in de gekste producten tegen. Het blijft een kwestie van goed etiketten lezen en alles waar iets van melk en tarwe in zit, mijden.

Stil

Het is stil op mijn blog…heel stil. En als ik stil word, dan is er iets. Een niet zo leuk iets meestal, maar het leven is nou eenmaal niet altijd leuk. De afgelopen maanden lag ik overhoop met mijn gezondheid. Helaas, ondanks het gezonde eten, raakte ik eind oktober zomaar in een dip. Nou ja, achteraf gezien niet zomaar, maar het duurde even tot ik me (recentelijk) realiseerde wat daar de oorzaken van waren.

Het grappige is, je denkt dat je zo goed bezig bent. Een zomer lang klachtenvrij, genoten van het zomerweer, de kinderen, het leven. Hoera voor het AIP, waarin mijn oplossing leek te liggen. Maar de zomer liep ten einde, kinderen moesten weer naar school/peuterspeelzaal/clubjes/afspraken, de dreumes naderde de twee-is-nee- en de ikke-zelluf-doen-fase (need I say more?!), het weer sloeg om. En daar kreeg ik, vanuit het niets, in alle hevigheid een stapel klachten: migraine, buikpijn, infecties, down voelen, slecht slapen, moe moe moe en eczeem in een vorm en mate die ik nog niet eerder had meegemaakt. Ik raakte er lichtelijk van in paniek. Hoe kon dit?! Ondanks mijn gezonde eetwijze?! Ondanks dat ik zo mijn best deed?! Waarom was het gezonde eten blijkbaar niet genoeg?! En daar begon de zoektocht….

Huisarts en dermatoloog schreven ter vermindering van de acute klachten antibioticakuren en zware corticosteroïde zalven voor. Die hielpen inderdaad in eerste instantie de symptomen tot bedaren te brengen, maar zorgden ook voor nog meer onrust in het systeem: zowel van antibiotica als van corticosteroïden is bekend dat ze een (zeer) slechte invloed op (onder meer) de darmen hebben. Antibiotica doden behalve de bad guys ook de good guys, zodat er ruimte ontstaat voor overgroei in je darmen van bacteriën waarvan je er nou juist niet teveel wilt hebben. Corticosteroïden kunnen ongeveer hetzelfde effect hebben en maken bovendien de huid dunner - iets wat niet fijn is als je al last hebt van je huid… Dweilen met de kraam open, zeg maar.

Ik dacht vervolgens een oplossing te vinden in het (begeleid) slikken van supplementen, maar ook dat had juist een averechts effect: iets met een systeem dat zo zwak en in de war was, dat het van iedere toevoeging op tilt leek te slaan :-(… Dus…???

Dus: terug naar de basis. Naast dieet is een aantal andere factoren onontbeerlijk om aan te pakken voor een goede gezondheid. Factoren waarvan ik dacht dat die bij mij wel goed zaten; niets bleek minder waar. Eva Witsel schreef er onlangs nog een leuke blog over: Waar begin ik met het verbeteren van mijn gezondheid? En dus ging ik bij mezelf te rade. Wat ging er mis? En wat valt er nog te verbeteren?

De eerste stap: zonlicht. Ik geef het maar eerlijk toe: ik ben nogal een koukleum. En ben dus in de herfst en winter gewoon niet zo graag buiten; verlangend wacht ik op het verwarmende lentezonnetje. En daar ben ik dan niet meer uit weg te slaan ;-). Met het omslaan van het weer in oktober was dus sun-exposure een van de dingen die drastisch verminderde. Ik probeer wel alle dagen in ieder geval even buiten te zijn; op doordeweekse dagen lukt dat aardig met alle tochtjes naar school en peuterspeelzaal. Maar in het weekend, als er geen specifieke reden is om naar buiten te gaan, schiet dat er nog wel eens bij in. Oh ja, ik zit wel graag te lezen op mijn favoriete zonnige plekje op de vensterbank boven de verwarming; zou dat ook tellen ;-)?

Stap twee: slaap. Tja, wat zal ik daar nou over zeggen ;-)? Twee peuters in huis, need I say more?! Nog altijd niet bepaald een garantie voor rustige nachten…wat ik wel nog kon verbeteren, waren ontspanning 's avonds en op tijd naar bed. En dus sluit ik tegenwoordig (meestal ;-)) na 20.30 uur de computer af, lees nog een half uurtje een boek en vertrek rond 21.00 uur naar de slaapkamer. Ongezellig? Misschien. Wel fijn voor mijn gezondheid in ieder geval, want ik merk dat de extra uurtjes slaap direct een positieve invloed hebben.

Dan stap drie: stress. Ik schreef het al eerder, maar hé, zijn we niet allemaal meester in het wegstoppen van minder leuke kanten van onszelf? Ik ben niet erg stressbestendig. Van het minste of geringste heb ik stress. En daarvan raakt mijn lijf telkens weer in de war. Tel daar bij op dat ik te lang veel te weinig tijd nam voor ontspanning, voor mezelf, voor leuke dingen waarvan ik kon opladen... Want niet werken en lekker thuis met de kinderen klinkt heel ontspannen en weinig stressvol, maar niets is minder waar. Ook mama's hebben soms een vrije dag nodig ;-). Onlangs las ik een heel herkenbaar en leuk geschreven artikel op Kiind.nl: Dagen zonder hondenpoep. Dat dus, die dagen, en dan over een langere periode (had ik die twee-is-nee-fase al genoemd? Oh ja en de aanwezigheid van een bijna-kleuter die heel hard aan school toe is?) Geen factoren waar zo 1-2-3 iets aan te veranderen was, maar ik had natuurlijk wel iets beter voor mezelf kunnen zorgen door meer tijd te maken voor ontspanning en opladen... Het feit dat er vervolgens vanalles in mijn lijf gebeurde waar ik kennelijk geen invloed op had, vergrootte de stress alleen maar. Langzaam heb ik de afgelopen maanden geleerd te herkennen wat stress bij mij veroorzaakt, wat ik dan voel. Langzaam heb ik ook geleerd mijn grenzen af te tasten, hulp te vragen en nee te zeggen. Vaker te kiezen voor wat ik wil, binnen wat ik aan kan. Zo min mogelijk dingen meer te doen omdat ik vind dat ik ze zou moeten doen, of omdat (ik denk dat) anderen vinden dat ik het moet doen. Langzaam ontdekte ik ook dingen die mij helpen te ontspannen en waarvan ik energie krijg. Nooit te oud om te leren hè ;-)!

Inmiddels gaat de twee-is-nee-peuter naar de peuterspeelzaal; momenten die ik gebruik om op te laden. Mediteren, een boek lezen, muziek luisteren, gewoon maar wat aanrommelen, gedachtenlijntjes volgen, lekker surfen op het net en niet te vergeten blogposts schrijven; al die dingen doen waar je gewoon niet aan toe komt met hele dagen een of meer kinderen om je heen. Ik knap er enorm van op ;-)!

De vierde stap, het dieet, ja dat is inmiddels wel onder controle. De twee dingen die ik dacht succesvol geherintroduceerd te hebben in mijn AIP-dieet (ei en cacao), bleken voor mij na een test zwaar allergeen te zijn. Jammer dat ik daar geen acute signalen van kreeg; daardoor kon het zich langzaam opbouwen tot een moment waarop het, samen met een toename van stress, veel minder buiten zijn en veel minder bewegen, ineens teveel van het goede was. Inmiddels heb ik deze voedingsmiddelen weer geschrapt en eet ik al een paar maanden weer heel strikt volgens AIP. Dit vanuit de gedachte dat ik hiermee in ieder geval geen verdere schade aan mijn lichaam toebreng (hoewel ik regelmatig denk: laat ook maar zitten allemaal, want wat helpt het?!); ik heb uiteindelijk alle voedingsmiddelen die het AIP uitsluit laten testen en blijk op allemaal allergisch te reageren. Stuk voor stuk. Dat maakt het strikte dieet dan toch weer een stukje makkelijker vol te houden…

Stap vijf is meer bewegen. Met kleine kinderen in huis en op school beweeg ik eigenlijk al aardig wat. Dagelijkse tripjes naar school, peuterspeelzaal, clubjes en afspraken doen we zoveel mogelijk op de fiets of lopend. De hele lente en zomer maakte ik regelmatig wandelingen of fietstochten met de dreumes. Heerlijk samen buiten in het zonnetje. Tot het weer omsloeg; toen sloeg ook mijn hoeveelheid lichaamsbeweging om. De verkeerde kant op welteverstaan. Onlangs heb ik geprobeerd om wandelen als regelmatige bezigheid weer op te pakken. Hoewel ik wandelen heerlijk vind en me er ondanks de kou prima toe kon zetten, heb ik gemerkt dat het me op dit moment teveel energie kost om een paar keer per week een flinke wandeling te maken. Ik voelde me er eigenlijk alleen maar slechter door. Bewegen kan dus ook lichamelijke stress opleveren; ook dat is een vorm van stress die niet goed voor je is. Meer bewegen staat voor mij nu even op een laag pitje, tot ik er een passende modus voor heb bedacht. Of totdat het lente is ;-).

De laatste stap tot slot: het detoxen. Dan denk je al gauw aan sapkuurtjes en het gebruiken van allerlei detoxproducten, maar het kan ook veel simpeler: denk eens aan het vervangen van je dagelijkse verzorgingsproducten door producten zonder schadelijke toevoegingen (deze vind je bijvoorbeeld bij Puur Mieke), aan het gebruiken van natuurlijke schoonmaakmiddelen in huis, aan het toevoegen van lever aan je dieet (het eten van lever (biologisch, grasgevoerd) ondersteunt de werking van je eigen lever, die een grote rol speelt bij het verwerken van gifstoffen), aan het nemen van een detox-bad met appelciderazijn, baking soda of een ander detox-badzout. Ook hier ben ik al goed op weg.

En nu?? Helaas gaat het ondanks het aanpakken van deze factoren, niet instant beter. De symptomen blijven af en toe opleven, maar wel in mindere mate. Waarschijnlijk heeft het tijd nodig om helemaal te herstellen van deze dip. Zo lang de oplevingen minder hevig blijven worden, ga ik er van uit dat ik op de goede weg zit. Ik vermoed zomaar dat de lente veel goed gaat doen. Ik heb leuke plannen, dingen om naar uit te kijken. Dat geeft ook weer energie. Dus: zonnetje, kom maar op. Ik ben helemaal klaar met deze winter. Keep you posted!

Heerlijke feestdagen!

Lieve volgers,

Zo, ik laat de hectiek achter me: de kerstboodschappen zijn in huis… Laat de kerst maar komen! Twee heerlijk relaxte dagen met familie, ik heb er helemaal zin in. We houden de maaltijden simpel. Ik volg op het moment een uitgeklede versie van het auto immuun protocol, dus er is ook weinig te snacken ;-). Voor het ontbijt maak ik AIP-broodjes, de lunch een soepje en bij het diner bakt iedereen zijn eigen stukjes vlees en vis op de bakplaat of gourmet en ik serveer er flink wat groen bij. Eten is uiteindelijk niet waar het om draait, toch? Wij gaan genieten van het samen zijn, cadeautjes geven en uitpakken, kerstliedjes, de kerstboom; alles wat deze dagen zo bijzonder maakt. Ik wens jullie hele fijne, gezellige en (h)eerlijke dagen!

Liefs, Femke

Vet cool!

Vet is de laatste tijd een hot item in blogland. En niet alleen in blogland; ook televisieprogramma's besteedden er tijd aan en het toonaangevende Amerikaanse opinieblad Time wijdde enige tijd geleden een item aan het stoppen van de oorlog tegen vet: "Eet Boter!" Toen ik hem zag, moest ik meteen denken aan die irritante "koninklijke krul"- reclames van jaren terug. Van welke boterproducent die waren weet ik niet meer, maar de koninklijke krul is weer helemaal in ;-).

Maar waarom is vet zo'n vet populair onderwerp? Vet, en dan vooral verzadigd vet, is decennia lang aangewezen als de boosdoener op het gebied van obesitas, hart- en vaatziekten en andere gezondheidsproblemen. "Verzadigd vet verhoogt het cholesterol en is slecht!" roep het voedingscentrum helaas nog steeds. "Mager" is het toverwoord: als er maar geen vet in zit, is het gezond. "0 % vet!" schreeuwen vele producten in de supermarkt je van verre toe. Alsof het daarmee dan ook meteen gezond(er) is. Dat denken we wel, want dat is ons zo geleerd, toch? Maar wat al die light-producten werkelijk met je doen, vertellen ze er niet bij. Op Facebook verwees ik kort geleden al naar "That Sugar Film", een documentaire van een Australische filmmaker die 2 maanden lang overstapte op "gezonde" light-producten. Het gevolg? Zijn buikomtrek nam met 10 centimeter toe, hij kreeg een vervette lever en voelde zich moe en mentaal zeer slecht na de inname van al deze "gezonde", vetarme producten. Hoezo gezond...?

De laatste jaren vindt er al nuancering plaats in het aanwijzen van vet als de boosdoener. Zelfs de ban op verzadigd vet wordt minder. Gelukkig maar, want, hou je vast: vet, waaronder verzadigd vet, is wel degelijk gezond. En cholesterol heb je ook gewoon nodig. Zo. Maar daarover in een latere post meer. Ik schreef het op de blog al eens: gezonde vetten zijn onontbeerlijk voor ons lichaam om goed te functioneren. Sterker nog: geen enkel natuurlijk vet is van nature slecht. Slechte vetten ontstaan door bewerking van natuurlijke vetten. Bijvoorbeeld transvetten, die kunnen worden gevormd bij verhitting van vetten. Daarnaast kan de verhouding in soorten vet die je binnenkrijgt, niet optimaal zijn. Ook dat draagt bij aan gezondheidsklachten. 

Functie van vet

Wat doet het lichaam eigenlijk met vet? Vet is een belangrijke bouwstof van het lichaam: de celmebranen van alle cellen in het lichaam zijn gemaakt van vetmoleculen. Het is een belangrijke  energieleverancier  en is onder meer nodig om de vetoplosbare vitaminen A, D, E en K op te nemen. Ook is het nodig voor het zenuwstelsel, voor de spijsvertering en voor de werking van een aantal hormonen. Wist je dat de hersenen voor 60% uit vet bestaan? Met een dieet zonder gezonde vetten doe je je lichaam zwaar tekort!

Onderverdeling
Vetten zijn onder te verdelen in dierlijke en plantaardige vetten, in verzadigde en onverzadigde vetten. Dierlijke vetten zijn afkomstig van dieren, plantaardige van planten. Zo simpel is het. Iets lastiger wordt het onderscheid tussen verzadigde en onverzadigde vetten. Dit onderscheid valt niet per se samen met het onderscheid tussen dierlijke en plantaardige vetten, al zijn de meeste dierlijke vetten verzadigd en de meeste plantaardige vetten onverzadigd. Het onderscheid tussen verzadigd en onverzadigd vet komt voort uit de scheikundige samenstelling van beide soorten vetten. Even technisch: verzadigd vet heeft geen dubbele bindingen (knikjes) tussen de vetketens en onverzadigd vet heeft dat wel (zie de plaatjes hieronder; afbeeldingen afkomstig van www.chriskresser.com). Een enkelvoudig onverzadigd vet heeft één "knik", een meervoudig onverzadigd vet heeft meerdere knikken. Het verschil in vormgeving veroorzaakt een verschil in verwerking door het lichaam: verzadigd vet wordt bijvoorbeeld door het ontbreken van dubbele bindingen sneller in energie omgezet. Voor wie hier meer over wil lezen: klik hier voor een simpele uitleg en hier vind je meer achtergrondinformatie in een leuke blog van Superfoodmama. 

Onverzadigdvet

 

Verzadigd vet

Omega 3 en 6

Sommige onverzadigde vetzuren kan het menselijk lichaam niet zelf maken uit andere vetzuren. Deze zogenaamde essentiële vetzuren (alfa-linoleenzuur en linolzuur, oftewel omega 3 en omega 6) moeten daarom worden opgenomen via de voeding. Andere vetzuren kan het lichaam wel zelf produceren, al is het effectiever (scheelt energie) om ze eveneens via de voeding binnen te krijgen. De inname van omega 3 en 6 moet wel in een bepaalde verhouding tot elkaar staan, ideaal is 1:1 tot 1:4. In het huidige Westerse dieet is deze verhouding door de grote hoeveelheden omega 6-bevattende plantaardige oliën  en door het gebruik van omega 6-rijk graan en soja, vet scheef gelopen: deze houdt het midden tussen de 1:10 en 1:25.... 

Waarom is dat niet goed? Omega 3 en 6 beïnvloeden elkaar. Omega 3 is ontstekingsremmend, waar omega 6 ontstekingsbevorderend is. Hoewel je in het algemeen niet zit te wachten op iets ontstekingsbevorderends, verricht omega 6 toch een nuttige taak. Het zorgt ervoor dat het lichaam reageert op de aanwezigheid van indringers zoals bacteriën en virussen, door een ontstekingsreactie te veroorzaken. Opruimen die handel!! Tegelijkertijd wordt het ontstekingsremmende omega 3 actief om de ontstekingsreactie in de hand te houden. Zodat je niet aan iedere onschuldige infectie bijna dood gaat ;-). Als je echter veel meer omega 6 dan omega 3 in je lichaam hebt, dan laat het gevolg zich raden: de veroorzaakte ontsteking wordt onvoldoende geremd. Uiteindelijk kan hierdoor een soort continue ontstekingsstand ontstaan, wat een flinke belasting is en kan bijdragen aan het ontstaan van chronische - en auto-immuunziekten. Om de verhouding tussen de omega's minder scheef te trekken, zou je de inname van omega 6 kunnen verminderen. Omega 6 vind je vooral in granen, peulvruchten, soja, noten, zaden en geraffineerde plantaardige oliën (zoals zonnebloemolie en bewerkte olijfolie), kip, vlees en zuivel van graangevoerde dieren. Tegelijkertijd zou je de inname van omega 3 (vette vis, schaal- en schelpdieren, grasgevoerd vlees) kunnen verhogen. Omega 3 uit plantaardige bronnen (walnoten, lijnzaad) voegt helaas weinig toe: het lichaam kan deze vorm van omega 3 niet goed omzetten in het essentiele alfa-linoleenzuur. Een interessant artikel over de verhouding omega 3 /omega 6 (onderdeel van een serie artikelen over de omega's) vind je hier.

Verzadigd versus onverzadigd
Verzadigd vet is dus onder meer leverancier van energie en geeft langer een verzadigd gevoel. Het zit in vlees, eieren en kokosnoot. In vlees en eieren vind je lange vetzuurketens, in kokosvet medium vetzuurketens. Het verschil daartussen is van belang voor de verwerking: de lange ketens doen er langer over om te verwerkt te worden in je lichaam. De medium ketens daarentegen kunnen direct door het lichaam worden gebruikt als energiebron. Over kokosolie verscheen onlangs een filmpje in Vara Kassa, waarin de mening van kookboekenschrijfster Amber Alberda (die héél erg graag kokosolie gebruikt) wordt afgezet tegen de mening van wetenschapper Sander Kersten (die probeert, maar er niet in slaagt, om kokosolie in een negatiever daglicht te plaatsen). Daags na het verschijnen van dit filmpje plaatste A healthy life een blog met commentaar op het filmpje die de moeite van het lezen waard is. Ook op de Facebookpagina van La Esencia staat een goed stukje over kokosolie (post van 10 november). 

Verzadigd vet is hard bij kamertemperatuur. Het oxideert niet snel, in tegenstelling tot onverzadigd vet. Oxidatie wil zeggen dat het vet verbindingen aangaat met zuurstof, waardoor vetmoleculen worden afgebroken. Vet wordt daardoor ranzig: er komen onaangenaam ruikende en smakende stoffen vrij, de voedingswaarde gaat verloren en vitamines worden afgebroken. Oftewel, het bederft en wordt schadelijk voor je lichaam. Oxidatie vindt over het algemeen sneller plaats bij hogere temperaturen. Verzadigd vet heeft een veel hoger rookpunt (het moment waarop het vet gaat oxideren) dan onverzadigd vet en is daarom veel geschikter om te verhitten (koken, bakken en frituren). Dierlijke vetten (van grasgevoerde dieren) die geschikt zijn om mee te koken of bakken zijn spekvet, reuzel, niervet (ossewit), ganzenvet, boter en ghee. Voor verhitting geschikte plantaardige vetten zijn (koudgeperste) kokosolie, (onbewerkte) palmolie en avocado-olie.

Onverzadigd vet dient in het lichaam onder meer als bouwsteen voor celwanden en het zenuwstelsel. Zoals gezegd zijn omega 3 en 6 onverzadigde vetzuren. Onverzadigd vet is vloeibaar bij kamertemperatuur. Het zit onder meer in olijfolie en notenolie. Die zijn vooral geschikt voor koud gebruik, zoals over salades of in dressings. Onverzadigd vet heeft een laag rookpunt en oxideert al snel bij verhitting. Dat geldt niet alleen als je het gebruikt om in te bakken, maar ook in een productieproces waarin de olie wordt bewerkt om bijvoorbeeld te ontgeuren of de smaak milder te maken. Overigens verschillen de meningen over verhitting van olijfolie: deze olie schijnt een stofje te bevatten die ervoor zorgt dat ondanks de onverzadigde vetten, de olie niet snel oxideert bij verhitting. Hier en hier lees je daar meer over. 

Waar margarineproducenten roepen dat ze alle gezonde onverzadigde vetten in een kuipje bij elkaar hebben gestopt en zo een supergezond product hebben gemaakt om op je brood te smeren, waag ik dat toch te betwijfelen. De natuur heeft niet zelf bedacht dat al deze oliën met elkaar vermengd, bewerkt en verrijkt met gehard vet (=transvet) moeten worden om iets gezonds te creëren ;-)...

Transvet
Een aparte categorie vormen de transvetten. Daar hoeft je maar een ding van te onthouden: slecht! Transvet is een niet natuurlijk product dat je lichaam niet nodig heeft. Transvetten ontstaan bij het harden van plantaardige oliën (bijvoorbeeld om plantaardige oliën smeerbaar te maken). Schadelijke transvetzuren komen ook voor in gehydrogeneerde oliën (hydrogenatie is een manier om oliën langer houdbaar te maken). Je vindt ze in sauzen, dressings, producten van banketbakkerijen, kant en klaarmaaltijden, margarines, knapperige en voorgebakken (graan-)producten, zoutjes, koek, snoep, soepen, etc. Ook in snackbarproducten kunnen aanzienlijke hoeveelheden transvetten zitten. Transvet wordt door het lichaam gezien en verwerkt als een onverzadigd vet. Transvetten zijn echter recht, zoals een verzadigd vet, terwijl onverzadigde vetten een knik hebben (zie de plaatjes hierboven). Door die knik zijn onverzadigde vetten bewegelijk in celmembranen. De transvetten zijn dat niet. Als het lichaam transvetten gaat gebruiken voor de opbouw van cellen, omdat het lichaam transvetten ziet als een onverzadigd vet, worden de celmembranen minder bewegelijk en kunnen ze hun functie minder goed uitoefenen. Dat is vragen om problemen....

Transvet komt ook voor in vet van dierlijke oorsprong, als natuurlijk bijproduct van lichaamsprocessen. Het is aannemelijk dat deze transvetten niet zo ongezond zijn als die uit industriële bewerking; het is immers een natuurlijk product. Het aandeel hiervan in onze voeding is echter zo klein dat het niet te vergelijken is met de hoeveelheid gehydroniseerde transvetten die in (voor)bewerkte voedingsmiddelen zitten. Het zijn echt de kant-en-klare koekjes, snoepjes, chips  sausjes en soepjes die de meeste schade toebrengen… Een interessant stukje over transvetten vind je hier.

Natuurlijke producten en afwisseling
Zoals eigenlijk met alles, geldt ook bij het gebruik van vetten dat je het beste de natuurlijkste, minst bewerkte producten kunt gebruiken, in plaats van zwaar bewerkte plantaardige bakboters, margarines en kant en klare dressings. En ook met vetten is het het beste om zoveel mogelijk af te wisselen. Bak niet altijd in kokosolie, maar gebruik het afwisselend met roomboter (als je zuivel verdraagt), ghee (voor als je geen zuivel verdraagt) spekvet, ossewit of reuzel. Maak je salade ook eens met een notenolie (als je noten verdraagt) of avocado-olie in plaats van olijfolie. Het toevoegen van gezonde vetten is een van de gemakkelijkst te veranderen onderdelen van je voeding; het is simpelweg "vervangen van". Hier valt dus een heel makkelijke gezondheidsslag te maken! Vet hè!!

PS: vette blogs op een rijtje

Voor wie meer wil lezen, hieronder een aantal blogs met vet als onderwerp die de moeite waard zijn!

http://www.ahealthylife.nl/margarine-een-chemische-cocktail-die-ziekte-bevordert/

http://superfoodmama.nl/vet-belangrijk/

http://www.oerkracht.nl/gezonde-vetten/

http://praktijk-finch.nl/wordpress/vrouwen-eet-alsjeblieft-meer-verzadigd-vet-2/#sthash.6jmoUhWl.dpbs

http://www.eetgoedvoeljegoed.nl/verzadigd-vet-is-gezond/

http://jessevandervelde.com/verzadigd-vet-gezonder-dan-je-denkt/

Sinterklaasrecepten

Op Facebook en Pinterest plaatste ik de laatste tijd een aantal Sinterklaasrecepten. Hoewel ik op dit moment zelf strikt het AIP volg en dus geen "baksels" nuttig, kan ik ze aan de kinderen wel kwijt ;-). Met name voor de kleine man pakt het goed uit. Ik wil hem uiteraard het Sinterklaaslekkers niet onthouden, maar aangezien we nu zo op de goede lactose- en glutenvrije weg zitten en hij daar duidelijk goed op reageert, ben ik toch streng in wat hij wel en niet mag. Hoe ik dat doe zonder strijd? Ik heb "speciale" (zelfgemaakte gluten- en lactosevrije) pepernoten achter de hand en schuimpjes (gewone, van AH Basic, want die bleken gluten- en lactosevrij) die ik apart voor hem bewaar en indien nodig meeneem. Krijgt hij pepernoten en ander lekkers, dan ruilen we dat voor de voor hem "veilige" variant. Iedereen blij :-). Als het goed is, krijgt Puur Mieke van de week lactosevrije chocoladesinterklazen binnen; een prima alternatief voor de chocoladeletter (ik wed dat hij ze nog leuker vindt ook ;-) ). Ook leuk is om lactosevrije chocola (verkrijgbaar bij AH in het speciale voeding-schap) au bain marie te smelten, in Sinterklaasvormpjes te gieten en weer op te laten stijven. In plaats van muizen en kikkers bijvoorbeeld. Het kan dus met een beetje creativiteit prima: genieten als je beperkt bent in voedingsmiddelen die je mag hebben!

Maar nu de recepten. Ik heb er twee geprobeerd (en goedgekeurd ;-) ) voor pepernoten, die overigens beide ook voor speculaasjes kunnen worden gebruikt. Maak echte speculaasjes met een speculaasvorm of maak er leuke vormen van met koekuitstekers. De baktijd is kort en hoe dunner je baksel, hoe korter de baktijd; blijf dus in de buurt. Ze zijn nog niet hard als ze uit de oven komen, maar worden hard tijdens het afkoelen. Laat ze dus vooral niet te lang in de oven!
Het gevulde speculaas klinkt ongelofelijk lekker, maar daar was ik nog niet aan toe gekomen. Ik plaats hem toch alvast en ga hem voor het heerlijk avondje zeker maken!

Kruidnootjes (of speculaasjes) van Natuurlijk Resi

Deze kruidnootjes komen qua smaak en structuur aardig in de buurt van die kleine, lichte, harde kruidnootjes. Let op, ze zijn vers uit de oven het lekkerst en ze worden snel zacht als je ze bewaart. Je kunt er dus beter een "dagportie" van bakken dan een grote hoeveelheid. Ik denk dat je het deeg wel even in de koelkast kunt bewaren en wellicht ook wel kunt invriezen, dus van een voorraadje deeg kan je dan dagelijks verse nootjes bakken. Mmmmm!






Wat heb je nodig?

- 1/4 cup kokosmeel
-  3/4 cup rijstmeel ( amandel-kastanje of boekweitmeel zijn ook nog glutenvrije opties )
- 4 el kokosbloesemsuiker
- 1/4 tl zeezout
- 1/2 tl zuiveringszout ( baking soda )
- 2 tl koek- of speculaaskruiden
- 3 el kokosolie ( niet gesmolten )
- 2 of 3 el kokos- of rijstmelk

Hoe maak je ze?
In een glazen kom meng je alle droge ingrediënten. Daarna ga je de kokosolie ( niet gesmolten ) toevoegen en kneed dit met je handen tot een zanderig redelijk vochtig geheel, het deeg vormt nog net geen deegbal. Dan kunnen de eetlepels kokosmelk erbij gedaan worden. Meng dit mengsel dat nu wel goed vormt tot een deegbal. Als dit niet het geval is doe je er nog wat vocht bij, in de vorm van kokosmelk of water.

Voor koekjes: neem een deegroller en rol het deeg uit tot ongeveer 3 tot 5 mm dikte. Je kan een speculaasplankje gebruiken of steekvormpjes. Je kan steeds weer nieuwe maken totdat het deeg op is. Voor kruidnootjes: rol kleine bolletjes van het deeg en leg ze op de bakplaat.

Leg alle koekjes en / of bolletjes op een bakplaat bekleed met bakpapier en bak ze in een oven voorverwarmd op 180 graden. Blijf in de buurt want ze zijn ongeveer 10 minuutjes later al klaar!

Pepernoten (of speculaasjes) van Oerkracht

Deze pepernoten zijn lekker bros, meer te vergelijken met grotere pepernoten die in de winkel verkrijgbaar zijn. Ze blijven langer goed dan de kruidnootjes, als je ze in een luchtdichte doos bewaart.






Wat heb je nodig?

- 100 gram kastanjemeel (of boekweit)
- 75 gram amandelmeel
- 75 gram arrowroot (of tapioca)
- 85 g boter
- 125 g palmsuiker
- 2 el kokosmelk
- 15 g speculaaskruiden
- Snuf zout

Hoe maak je ze?

Verwarm de oven voor op 160 °C. Kneed alle ingrediënten goed door elkaar tot een mooi egaal en samenhangend deeg. Wanneer het deeg te droog blijft kun je er iets extra kokosmelk aan toevoegen. Zet het deeg minimaal 1 uur  in de koelkast om op te stijven. Bekleed de bakplaat met bakpapier.

Voor koekjes: neem een deegroller en rol het deeg uit tot ongeveer 3 tot 5 mm dikte. Je kan een speculaasplankje gebruiken of steekvormpjes. Je kan steeds weer nieuwe maken totdat het deeg op is. Voor kruidnootjes: rol bolletjes van het deeg en leg ze op de bakplaat. Bak ze 15-20 minuten in de oven.

Gevuld speculaas van Eetpaleo

Nog niet zelf gemaakt, maar ongetwijfeld superlekker! En een leuk idee voor pakjesavond!

De foto is van EetPaleo.

Wat heb je nodig?

Voor het amandelspijs:

- 200 gr amandelmeel
- 80 ml honing
- 2 tl citroensap
- 1 ei

Voor het speculaas
- 200 gr amandelmeel
- 150 gr kastanjemeel

- 75 gr arrowroot
- 150 gr kokosbloesemsuiker
- 20 gr speculaaskruiden

- snuf zout
- 120 ml kokosolie, vloeibaar
- 60 ml kokosmelk
- 2 eieren

Hoe maak je het?

Verwarm de oven voor tot 160°C en vet een vierkante bakvorm (of ronde springvorm) in met wat kokosolie. Combineer alle ingrediënten voor het amandelspijs in een kom, roer tot een dik deeg en zet apart. Combineer alle droge ingrediënten voor de speculaas in een kom en roer er de natte ingrediënten doorheen.

Verdeel de helft van het speculaasmengsel over de bodem van de bakvorm, gebruik eventueel natte handen om het mooi uit te spreiden. Kneed een dunne plak van het amandelspijs en leg bovenop de speculaaslaag. Dek af met de andere helft van het speculaasmengsel. Verdeel er eventueel wat witte amandelen overheen als decoratie.

Bak het gevuld speculaas in 40-45 minuten goudbruin en gaar.

Geniet van de Sinterklaastijd, de pret van de kinderen en niet te vergeten het lekkers ;-)!

Hieperdepiep....

...hoeraaaaa! Onze oudste dochter werd eergisteren 8! Traditioneel lieten wij ieder jaar een mooie fototaart maken door onze vrienden van de Hema. Tot mijn verrassing had dochterlief dit jaar een ander plan: “mama, wil je voor mij die lekkere chocoladetaart maken?” Verwijzend naar een taart die ik voor de verjaardag van onze kleine man al eens maakte. En oh, het moest wel een paardentaart worden ook. Jullie begrijpen: zo’n verzoek kon ik niet weigeren. Het recept van de taart waar zij op doelde, bevatte echter amandelmeel en dat wilde ik liever niet gebruiken. Dus zocht ik een (h)eerlijk recept met kokosmeel….en kwam ik uit bij de Chocoliscious cakemix van Paleo2go. Perfect, leek mij zo; een kant en klare mix (alleen eieren en kokosolie toevoegen) dus dat scheelt een hoop werk! En gemak, daar houden wij van ;-). Voor het zelfde gemak en voor de niet-chocoladeliefhebbers (ze schijnen te bestaan…onvoorstelbaar he ;-)) bestelde ik ook de Neutraliscious cakemix, voor een vanillecakeje on the side. Bestellen gaat overigens heel makkelijk via www.paleo2go.nl, maar onder andere Puur Mieke verkoopt ze ook. Binnen enkele dagen had ik, na een keurige bestel- en verzendbevestiging, de bestelling in huis. Geleverd met de gewone post, in een net doosje :-), vijf mixen in leuke papieren zakjes. Duidelijke instructies op de achterzijde; kon niet mislukken!

Toeval of niet, maar achteraf bezien kwam het ook nog eens ongelofelijk goed uit dat het niet meer werk was dan mix+ei+olie in een kom en mixen maar. Met een nog altijd onduidelijke oorzaak verschenen dinsdag ontelbaar veel ontstekingen en wondjes op mijn handen waardoor die zo goed als onbruikbaar werden. (Inmiddels zijn de handen met dank aan een zware corticosteroide zalf herstellende, dank u ;-).) Maar ja, de beloofde taart moest er komen, dus ik ging zo goed en kwaad als het ging aan de slag. Een mixer vasthouden ging met pijn en moeite nog net. Driewerf hoera voor al onze elektrische keukenhulpen ;-). Gelukkig was het bereiden net zo makkelijk als de instructie deed geloven. Wat een uitvinding! Echt, een kind kan de was doen. Het resultaat….oordeel zelf! De smaak….chocoladig ;-). De taart is enorm machtig en niet al te zoet. Voor sommige kindjes wat te puur, maar aangezien onze dame het liefst 85% pure chocola eet, vond zij hem zalig (ja, die chocoladeverslaving is dus erfelijk :p). De vanillecake deed het ook goed. On top of it maakte ik nog een andere variant, eveneens niet te moeilijke, chocoladetaart. Het recept daarvoor vind je op de blog van Eva Witsel. 
Voor het kinderfeestje maakte ik cupcakes van de cakemixen van Paleo2go. Aangezien ik zowel chocolade als gewone cupcakes wilde maken, besloot ik de  helft van de mixen te gebruiken. De overige ingrediënten halveerde ik eveneens. Bij de cakejes voegde ik wel wat extra palmsuiker toe. Het was een beetje een gok, want het smaakt natuurlijk wel echt anders dan cakejes van tarwemeel en heel veel suiker. Het gros van de meiden vond het - gelukkig! - heerlijk! En drie keer raden wat het thema van het kinderfeestje was ;-)....

Goed, de recepten!

Chocoladetaart

De chocoladetaart heb ik gemaakt van twee chocoladecakes in de vorm van een hart, met daartussenin vulling van kokosroom en aardbeiengelei en eroverheen een laagje glazuur.

Wat heb je nodig:

• 2 zakjes Chocoliscious cakemix
• 2 x 9 eieren
• 2 x 50 gram kokosolie of roomboter
• een half blik Aroy D kokoscreme (het witte blik) , min. 1 dag van te voren gekoeld
• honing naar smaak
• 200 gram diepvriesaardbeien
• een flinke theelepel gelatinepoeder (ik gebruike die van Great Lakes, de rode bus)
• 5 eetlepels vette kokosmelk (kies liefst voor pure, zonder toevoegingen, bijvoorbeeld van Go Tan)
• 100 gram pure chocola (ik gebruikte 85% chocola, kies ook hier liefst voor een variant zonder onnodige toevoegingen)
• optioneel: palmsuiker om de cakes wat zoeter te maken; ik gok op 30-40 gram Je kunt het beslag proeven na toevoeging van het zoet om te beoordelen of het zoet genoeg is.
• decoratiemateriaal in een gewenst thema
• een bakblik, ik gebruike een 24 cm hartvorm maar je kunt elke gewenste vorm gebruiken. Let er wel op dat de baktijd afhankelijk is van de hoogte van de vorm die je gebruikt. Het beste kan je bij een afwijkende vorm regelmatig even met een sateprikker in de cake prikken; komt de prikker er droog uit dan is je cake klaar.

Wat moet je doen:

Aardbeiengelei

• begin met het maken van de aardbeiengelei, die tussen de twee cakes komt. Deze moet namelijk een tijdje opstijven in de koelkast. Doe de aardbeien in een pannetje en verwarm ze tot ze koken.
• draai het vuur uit en voeg de gelatinepoeder toe, roer goed door.
• giet het mengsel in een bakje en laat afkoelen tot het de koelkast in kan, laat daarna verder afkoelen in de koelkast.

Cakes

• smelt 50 gram de kokosolie of roomboter in een pannetje en laat afkoelen, maar niet opnieuw hard worden
• klop met een mixer de olie of boter en 9 eieren door elkaar
• voeg 1 zakje Chocoliscious cakemix toe en mix tot een glad beslag
• optioneel: voeg de palmsuiker toe
• doe het beslag in een ingevet of met bakpapier bedekt cakeblik of taartvorm naar keuze
• in een gewoon cakeblik is de baktijd 45 minuten op 175 graden; mijn hartvorm was na 25 minuten klaar.
• haal de cake uit de oven en laat iets afkoelen voor je hem uit de vorm haalt; laat daarna uit de vorm verder afkoelen. De vorm heb je weer nodig voor de tweede cake.
• terwijl je eerste cake in de oven staat, kan je de tweede cake vast voorbereiden. Herhaal alle voorgaande stappen voor de tweede cake.

Roomvulling

• terwijl de tweede cake in de oven staat, kan je de roomvulling maken. Schep de helft van de kokoscreme uit het blik in een bakje.
• voeg naar smaak honing toe en klop met een garde tot een romige massa
• zet nog even weg in de koelkast

Chocoladeglazuur

• maak de glazuur pas als je de taart gaat afmaken, omdat je deze warm moet verwerken
• smelt de chocolade au bain marie
• voeg de eetlepels kokosmelk toe en roer tot een gladde massa

En dan nu: de taart!

• smeer op 1 van de 2 cakes de aardbeiengelei
• doe daar de roomvulling bovenop
• leg daarop de andere cake
• smeer met een spatel de glazuur over de bovenkant en de zijkanten van de taart
• zet de taart even in de koelkast om de glazuur te laten opstijven
• decoreer de taart met een decoratieset naar keuze; bij mijn paardenmeisje liet het zich raden hoe de taart gedecoreerd moest ;-)…

Vanillecake

Wat heb je nodig:

• 1 zakje Neutraliscious cakemix
• 8 eieren
• 90 gram kokosolie of roomboter
• 2 theelepels vanillepoeder
• optioneel: extra palmsuiker om de cake wat zoeter te maken; ik gok op 30-40 gram Je kunt het beslag proeven na toevoeging van het zoet om te beoordelen of het zoet genoeg is.

Hoe maak je het:

• smelt de kokosolie of roomboter in een pannetje en laat afkoelen, maar niet opnieuw hard worden
• klop met een mixer de olie of boter en eieren door elkaar
• voeg 1 zakje neutraliscious cakemix toe en mix tot een glad beslag
• optioneel: voeg de palmsuiker toe
• doe het beslag in een ingevet of met bakpapier bedekt cakeblik of taartvorm naar keuze
• in een gewoon cakeblik is de baktijd 45 minuten op 175 graden
• haal de cake uit de oven en laat afkoelen

Chocolade en naturel cupcakes (voldoende voor 6 naturel en 8 chocolade cakejes)

Wat heb je nodig:

• een half zakje Neutraliscious cakemix en een half zakje Chocoliscious cakemix. Voordat je de inhoud van de zakjes door de helft doet, moet je ze wel even goed mengen! Ik deed eerst de inhoud van de zakjes in twee kommen en roerde ze goed door. Daarna woog ik de helft af. De overgebleven mix deed ik terug in de zakjes. Lekker voor later ;-)…
• 1 x 4 eieren en 40 gram kokosolie of boter voor de Neutraliscious cakejes en 1 x 5 eieren en 25 gram kokosolie of boter voor de Chocoliscious cakejes
• eventueel 2 x 15 a 20 gram palmsuiker om de cakejes iets zoeter te maken
• muffinvormpjes

Hoe maak je het:

• smelt voor 1 van de 2 varianten cakejes de kokosolie of roomboter in een pannetje en laat afkoelen, maar niet opnieuw hard worden
• klop met een mixer de olie of boter en eieren door elkaar
• voeg de cakemix en eventueel palmsuiker toe en mix tot een glad beslag
• doe het beslag in muffinvormpjes
• herhaal de voorgaande stappen voor de andere variant cakejes

• zet alle cakejes in de oven. De baktijd was bij mij 15 minuten op 175 graden. Controleer met behulp van een sateprikker of de cakejes gaar zijn.
• haal de cakejes uit de oven, laat afkoelen en decoreer!

VEEL (H)EERLIJK SMULPLEZIER!!

PS: ik schrijf deze review omdat ik ontzettend enthousiast ben over de cakemixen. Ik krijg er niet voor betaald, ik heb geen korting ontvangen, ik heb geen aandelen, noch ben ik anderszins betrokken bij Paleo2go. Laat ik dat maar even gezegd hebben ;-).

PPS: wist je dat Paleo2go ook kant en klare gebakjes verkoopt? Deze heb ik zelf nog niet geprobeerd, maar ik heb van horen zeggen dat ze (h)eerlijk zijn!