(H)eerlijk over eten

Eten. We zijn er dagelijks mee bezig. Lang niet altijd staan we stil bij wat er in onze mond verdwijnt, en wat het effect daarvan kan zijn op je gezondheid. Je eet omdat je trek hebt, het lekker vindt, of omdat het nou eenmaal moet om overeind te blijven. Je eet op vaste momenten of net zoals het je uit komt. Je eet vaak hetzelfde of zeer gevarieerd. Je eet makkelijke maaltijden of kookt uitgebreide diners. En alles daartussenin. De manier waarop eten een rol speelde in je eigen opvoeding en de ideeën die je daardoor nu bij eten hebt, zijn voor iedereen anders. Maar wat is nou eigenlijk echt gezond eten? Hoe zit dat met light, suikervrij, low fat en labels als gezonde keuze en bewuste keuze? Is wat het voedingscentrum promoot, wel echt zo gezond? Wat is goed voor jou, en voor je gezin? Welke eet-keuzes maken jullie als ouders en wat leren je kinderen daarvan? Hoe kies je bewust, en wat is er dan precies te kiezen? In mijn eigen zoektocht naar het antwoord op deze vragen, stuitte ik op een enorme berg informatie en tips, van idealistisch tot praktisch en alles daartussenin. Voor mijzelf en mijn gezin ben ik op zoek naar werkbare oplossingen. Het mag best enigszins een uitdaging zijn, maar het moet vooral te doen zijn binnen ons al-druk-genoege-leven. Ik nodig je uit om mijn pogingen om orde in de berg informatie aan te brengen, mee te beleven. Pogingen van een heel gewone moeder van een heel gewoon gezin om bewuster om te gaan met eten en bewuster te leven.

(H)eerlijk avondeten

Op speciaal verzoek is het weer eens tijd voor een paar receptjes. In de categorie "wat eet ze nou 's avonds zoal?" treffen jullie hieronder mijn culinaire hoogstandjes ;-). Niet alles met foto's helaas, want ik bedenk me telkens net te laat dat ik nog even een foto had moeten nemen. En ik heb niet de illusie dat jullie zitten te wachten op foto's van lege borden ;-)... De gerechten zijn glutenvrij, zuivelvrij, suikervrij  e-nummervrij, Paleo en zelfs AIP-proof en de meeste makkelijk en snel te maken, want hoewel voeding mijn hobby is, is koken dat niet. Ik heb er geen hekel aan hoor, maar het is meer iets dat er nou eenmaal bij hoort dan iets waarvan ik heel blij word. Los daarvan ontbreekt het me meestal simpelweg aan tijd om uitgebreid te kokkerellen; iets met drie vermoeide, hongerige kindertjes rond de klok van 5 ;-)...

Een paar nootjes vooraf. Het zal jullie wellicht opvallen dat ik veel roerbak. Behalve dat het makkelijk en snel klaar is, blijven zo ook nog eens meer vitaminen en mineralen behouden dan wanneer je de groenten kookt. Win-win dus! Verder valt waarschijnlijk op dat ik veel gebruik maak van zoete aardappel. Zoete aardappel of bataat is een zetmeelhoudend, oranje knolgewas dat gewoon bij de Lidl en de AH verkrijgbaar is. Aangezien de koolhydraten in de zoete aardappel complexer dus langzamer zijn dan in de gewone aardappel, en de zoete aardappel bovendien veel vezels bevat, is het een gezonder alternatief. De gewone aardappel behoort tot de nachtschadefamilie en is daarom niet voor iedereen gezond; ik vermijd deze volledig. Waarom? Daar schrijf ik binnenkort over! Tot slot zal opvallen dat ik bak in kokosolie (ook wel kokosvet genoemd) of roomboter. Dit zijn gezonde vetten om in te bakken. Bestaan er gezonde vetten dan??? Ja dus! Gezonde vetten zijn zelfs noodzakelijk voor diverse lichaamsfuncties. En met gezond bedoel ik dus geen grotendeels chemisch geproduceerde margarine, halvarine of light producten. Gewoon het echte vet! Binnenkort volgt een post met meer over gezonde vetten. Oh ja, en heb je echt weinig tijd om te koken of geen zin om te wassen en snijden? Kies dan voor voorgesneden verse producten of diepvriesproducten. Dat zijn gezondere alternatieven zonder toevoegingen.

Goed, tijd voor de recepten, te beginnen met mijn favoriet van het moment:

Bietenovenschotel
Het originele recept is van Cave-a, en je vindt het hier. Ik heb het zo bewerkt, dat het voor ons een complete avondmaaltijd is. Voor vier personen neme men:

- 1 kilo (voorgekookte) bietjes
- 2 flink grote zoete aardappelen
- 3 peren
- twee pakjes biologische spekreepjes
- een flinke hand rozijnen

Hoe maak je het?
- schil de zoete aardappel, snij ze in blokjes en bak ze aan in een koekenpan of wok
- bak de spekreepjes uit
- kook de bietjes (als je verse gebruikt, voorgekookte zijn ook prima) en snij ze in blokjes
- schil de peren en snij ze in blokjes
- vet een ovenschaal in en doe alle ingrediënten door elkaar in de schaal (zorg dat er geen rozijnen bovenop liggen want die verbranden snel)
- laat in de oven 30 minuten op 200 graden gaar worden

Deze schotel is ook prima eerder voor te bereiden, zodat hij rond etenstijd alleen nog even in de oven hoeft. Laat je verrassen door de zoete smaakcombinatie!

Wortel-uit-de-wok
Ook een favoriete op dit moment! En zelfbedacht ;-). Men neme:

- een kilo wortelen
- eventueel (ik eet ze niet, man en kids wel): krieltjes
- zalm
- zout
- peper
- tijm
- rozemarijn

Hoe maak je het?
- schil de wortelen dun en snij ze in (niet te dikke) plakken
- verhit kokosolie of roomboter in de wok en wok de wortelen op hoog vuur met peper, zout, tijm en rozemarijn gaar
- bak intussen de eventuele krieltjes en de zalm gaar
- klaar ben je!

Broccoli uit de wok
Altijd lekker en ontzettend gezond, broccoli. Door hem even mee te wokken, wordt ie heerlijk kruidig! Men neme:

- een kilo broccoli
- 300 gram (biologische) kipfilet (of nog beter: de antibioticavrije kipfilet van Schotse Hooglanders)
- een doosje champignons
- een of twee zoete aardappelen
- zout
- peper
- een eetlepel garam massala (verkrijgbaar in de supermarkt, maar ik gebruik een zelfgemaakte aangepaste garam massala vanwege een aantal kruiden die ik niet eet en die wel in de gewone garam massala worden gebruikt)

Hoe maak je het?
- snij de roosjes van de broccoli en kook ze kort (5 minuten)
- snij de kipfilet in stukjes en wok ze rondom gaar
- snij de zoete aardappel in blokjes en voeg bij de kip
- snij de champignons in stukjes en voeg bij de kip en de aardappelen
- voeg zout, peper en garam massala toe en laat alles gaar worden
- voeg de broccoli toe, hussel goed en wok nog even kort op hoog vuur

Lekker met zelfgemaakte mayonaise, bijvoorbeeld deze! Deze schotel is overigens voor ons vrij veel, meestal bewaar ik wat voor de lunch voor de volgende dag.

Spitskoolroerbak
Facebook-volgers hebben deze lekkere spitskoolschotel al eens in een iets andere variant voorbij zien komen. Men neme:

- een spitskool
- 300 gram (biologisch) gehakt (of nog beter: grasgevoerd gehakt van Schotse Hooglanders)
- een ui
- een of twee zoete aardappelen
- een bakje (biologische) spekreepjes
- zout
- peper
- kurkuma

Hoe maak je het?
- bak in een koekenpan de spekjes uit
- verhit kokosolie of roomboter in een wok, snipper de ui en wok deze glazig
- voeg het gehakt toe en bak rul
- voeg de zoete aardappel toe en wok even mee
- voeg de spitskool, zout, peper en kurkuma toe en wok tot het geheel gaar is
- voeg de spekreepjes toe en roer goed door elkaar

Deze schotel is ook lekker met de zoete aardappel apart in schijfjes gebakken (zoals op de foto)














Preiroerbak
Simpelweg een variant op de spitskoolroerbak. Men neme:

- een kilo prei
- 300 gram (biologisch) gehakt (of nog beter: grasgevoerd gehakt van Schotse Hooglanders)
- een ui
- een of twee zoete aardappelen
- zout
- peper
- kerriepoeder

Hoe maak je het?
- verhit kokosolie of roomboter in een wok, snipper de ui en wok deze glazig
- voeg het gehakt toe en bak rul
- voeg de zoete aardappel toe en wok even mee
- voeg de prei, zout, peper en kerriepoeder toe en wok tot het geheel gaar is

Supersnelle garnalenschotel
Als ik een avond aan zie komen waarop ik echt weinig tijd heb om te koken, ga ik voor deze supersnelle roerbak. Men neme:

- 500 gram diepvriesgarnalen
- twee zakken wokgroente naar keuze
- zout
- peper
- kurkuma
- eventueel (ik eet het niet): rijst

Hoe maak je het?
- verhit kokosolie of roomboter in een wok
- wok de garnaaltjes kort
- voeg de groenten, zout, peper en kurkuma  toe en roerbak tot de groenten gaar maar nog knapperig zijn
- kook intussen de eventuele rijst
- klaar!

(Zoete) aardappel, groente, vlees
Ja hoor, gewoon lekker Hollandsche pot: aardappels (voor mij de zoete variant, maar voor de rest van de familie wil ik nog wel eens gewone aardappeltjes bakken), groente en vlees. Je kunt naar keuze eindeloos variëren met de groenten, afhankelijk van waar je zin in hebt of wat er in het seizoen is. Asperges op dit moment, bijvoorbeeld. Of bloemkool. Of boontjes, als je niet AIP eet. Of sla. Of rode kool. Of spinazie. Of witlof. Of....vul maar in! Hetzelfde geldt voor vlees. Biefstuk, tartaar, hamburgers, sausijsjes, kipfilet...you name it!

Hoe maak je het?
- schil de (zoete) aardappel, snij in plakjes en bak in kokosolie of roomboter
- bereid het vlees in kokosolie of roomboter
- bereid de groente
- smullen maar!

EET SMAKELIJK :-)!

Kinderen en (h)eerlijk eten

Zo leuk, ik werd door Eva Witsel gevraagd om deze week mee te doen aan de bloghop ‘Paleo voor kinderen’ die zij organiseert. Aangezien haar vraag precies op een moment kwam waarop ik me aan het bezinnen was hoe de kinderen mee te krijgen in mijn experimenten, liet ik me dat geen twee keer vragen ;-). Eva publiceert deze week iedere dag een blog in het thema kinderen. Goed leesvoer voor wie ook overweegt om de kinderen van meer gezonde voeding te voorzien! Daarnaast worden er diverse gastblogs gepubliceerd in dit thema. Via de knoppen ‘vorige blog’ en ‘volgende blog’, zoals onderaan mijn verhaal, kan je vooruit en terug ‘hoppen’ naar de verschillende blogs. Op de website van Eva vind je ook alle links terug. Handig!

Want wat is dat toch met kinderen en omschakelen naar een ander voedingspatroon? Voor onszelf weten we dondersgoed wat gezond is en wat niet. Dus weten we dat ook wel voor onze kinderen. En we willen onze kinderen uiteraard het beste meegeven, toch? Zelf stappen we met meer of minder moeite over op ander eten. Maar waarom is het dan toch zo ingewikkeld om de kinderen mee te krijgen? Ik eet inmiddels een maand of 7 “anders” of “oer” zoals mijn oudste dochter (7) het noemt. In die maanden heb ik meermaals nagedacht over het introduceren van “ander” (Paleo) eten bij de kinderen en dan met name mijn oudste dochter en zoon (3). Mijn jongste dochter (1) is al behoorlijk Paleo; vanaf het moment dat zij vaste voeding kreeg heb ik haar meegenomen in mijn experimenten en dus hoef ik haar geen boterhammen-met-hagelslag af te wennen (hoewel ze die erg lekker vindt overigens :-) ). Maar goed, steeds vond ik wel weer een excuus om de hobbel niet te nemen. Want eerlijk, het voelt alsof ik ze iets ga afpakken. Iets wat ze gewend zijn. Iets wat ze lekker vinden (zoals daar is (niet limitatief opgesomd :-) ): brood, hagelslag, koekjes, ontbijtkoek, soepstengels, snoep, chips, enzovoorts). Dan heb ik het vooral over ontbijt, lunch en tussendoortjes, want het avondeten is (voor zover dat überhaupt wordt genuttigd door de diverse gezinsleden) al Paleo, AIP-proof zelfs (en nee daar lijdt niemand onder). Op hier en daar een kipburgertje na, maar die schijnen prima de paleoficeren te zijn (niet dat de eerste poging daartoe succesvol was, maar we blijven proberen...). 

Waar ik voor mezelf cold turkey meteen de lastige weg in ben geslagen, voelt dat toch niet goed om met de kinderen ook te doen. Ik vermoed dat bergen protest mij ten deel zullen vallen, en nee, daar ben ik niet tegen bestand. Echt niet. (Watje). Hoe dan wel? Na lang wikken en wegen heb ik de meivakantie tot Project Anders Leren Eten bestempeld. Een meivakantie-challenge :-)! Waarbij ik de kinderen niet direct hun vertrouwde voedingsmiddelen wil afnemen, maar (tip van Eva) ze vooral veel nieuwe dingen wil aanbieden naast hun vertrouwde eten. Om te laten zien dat “oer” behalve anders (en dus een beetje gek, want wat de boer niet kent....), ook heel leuk en lekker is. De afgelopen weken heb ik een stapel kids-proof recepten verzameld (zie ook mijn Pinterest bord 'lekker gezond voor kids'): van verantwoorde pannenkoeken tot zandkoekjes tot pizza. Vervolgens ingrediëntenlijstjes gemaakt, bestellingen geplaatst en boodschappen gedaan. De koelkast en voorraadkast gevuld; ook dat kon geen excuus meer zijn. En dus gingen we aan de slag! Op zondag bakte ik alvast een enorme berg kleine boekweitpannekoekjes, zodat ik ze maandag op een feestelijk ontbijt kon trakteren. Dat viel in goede aarde. Zoonlief wilde er superonverantwoorde poedersuiker op; in het kader van alles-op-z’n-tijd heb ik hem maar laten begaan. Dochterlief ging meteen in de weer met honing en agavesiroop in plaats van suiker. Dan moest het ook meteen helemaal verantwoord :-)! En zo ging het de rest van de week ongeveer ook. Mijn dochter vindt het allemaal wel interessant, vooral het aspect gezond-en-ook-nog-eens-heel-lekker, proeft, laat zich verrassen en geeft ongezouten commentaar. Zoonlief bekijkt het allemaal met argusogen, proeft hier en daar een hapje om dan te besluiten dat hij toch liever die boterham met hagelslag wil. So be it. Het is nou eenmaal altijd al een lastige eter geweest en z’n leeftijd werkt ook niet erg mee. Als z’n zus zich nou zo voorbeeldig blijft gedragen, neemt ie daar hopelijk ooit nog eens het goede voorbeeld aan.... Het grootste compliment kwam overigens gisteravond, uit onverwachte hoek (van mijn driejarige), bijna onverstaanbaar met een mond vol zelfgemaakte kipnugget: “mama, dit is heerlijk!” :-)!!! Het hapje is (om onduidelijke redenen, ze waren blauw noch rood) ‘spidermankipnugget’ gedoopt. Het moge duidelijk zijn waar zoonlief fan van is ;-). En het moge duidelijk zijn wat hier vaker op het menu zal staan :-). 

Hoe nu verder? De vakantie duurt nog een kleine week, dus wij gaan lekker verder op de ingeslagen weg. En na de vakantie? Dan houden we dit hopelijk lekker vol! De kinderen lunchen allemaal thuis, dus dat zal geen probleem zijn. En als de oudste eens met een vriendinnetje mee wil eten, dan ben ik de laatste die daar moeilijk over zal doen. Zo lang ze niet 5 middagen buiten de deur gaat lunchen ;-). De drie-uurtjes thuis zijn voortaan ook Paleo-proof. Speelt ze “uit”? Ook geen enkel probleem. Traktaties op school en peuterspeelzaal? Lekker aan mee doen! Ik ga de kinderen niets verbieden te eten, dat gaat ongelofelijk tegen mijn gevoel in en werkt denk ik eerder averechts. Wel hoop ik dat ze bij ons thuis leren wat ik verantwoorde keuzes vind en waarom. Zodat ze uiteindelijk ook zelf verantwoord zullen kiezen, als de tijd daar is. Tot die tijd experimenteren wij lekker verder. Gezellig, leuk en lekker!

Wil je onze avonturen op het gebied van (h)eerlijk eten meebeleven? Volg dan mijn blog op heerlijkovereten.blogspot.nl en volg (H)eerlijk over eten op Facebook!

                                  

Recepten!

Omdat op een foodblog recepten natuurlijk niet mogen ontbreken, heb ik deze week in de categorie wat-eet-ze-nou-zoal een paar heerlijke lunchrecepten voor jullie. En één ontbijtrecept. Eentje maar, omdat ik elke dag hetzelfde ontbijt maak. Lekker saaaaaaai! Maar aangezien ik 's ochtends op de automatische piloot start en pas bij zinnen kom na m'n dagelijkse fietstochtje langs school en peuterspeelzaal, is een ontbijt waar ik vooral niet bij na hoef te denken, een must. Tegen lunchtijd ben ik meestal wel opgestart ;-) en probeer ik regelmatig iets nieuws. Vaak recepten van anderen (ieder z'n kwaliteiten ;-) ), naar eigen smaak en inzicht aangepast (dat dan weer wel), soms een creatie van mezelf. Hieronder vind je mijn zeven favorieten. Kunnen jullie weer een week vooruit ;-). De hoeveelheden zijn voor één persoon en ik heb ze aangepast naar mijn eigen eetlust, nadat ik een paar keer tegen een leeg bord aan keek met nog narommelende maag. Ook heb ik hier en daar wat ingrediënten toegevoegd of gewijzigd, geheel naar eigen smaak :-). Ideeën voor het avondeten volgen in een latere post. Eet smakelijk!

Ontbijt: kokos-bananenpap met appel en tropische vruchten

Wat heb je nodig:

- 125 ml kokosmelk (ik gebruik die van Go Tan omdat die enkel water en kokosmelk bevat en geen andere toevoegingen)

- 2 flinke of 3 kleine bananen

- een appel

- tropische vruchtenmix (maak ik zelf mbv stukjes gedroogd tropisch fruit, rozijnen, kokos-chips gemixt met een schep kaneel; je kunt er natuurlijk ook nog noten aan toevoegen voor een krokante bite!)

Hoe maak je het:

- doe de bananen in stukjes in een steelpannetje en prak ze fijn terwijl je ze verwarmt

- giet de kokosmelk erbij en breng aan de kook

- snij de appel met schil in kleine stukjes en voeg toe, laat nog even doorkoken

- doe 4 eetlepels tropische vruchtenmix op een diep bord en voeg de pap toe, mix door elkaar en smullen maar!

Lunch:

Pompoensoep van eetgoedvoeljegoed.nl

Wat heb je nodig:

- een pompoen

- een ui

- een teen knoflook

- 500 ml (bij een kleine pompoen) of 1 liter (bij een grote pompoen) bouillon (meestal gebruik ik de biologische groentebouillon van Zonnatura; soms, als ik echt in m'n element ben, kook ik een bouillon van een hele kip of runderbotten).

- 300 gram biologisch gehakt

Hoe maak je het:

- was en snij de pompoen in stukken

- snipper de ui

- pel de knoflook

- bereid de bouillon

- verhit boter of olie (ik gebruik kokosolie) in een (soep)pan

- fruit de uit

- pers de knoflook en bak even mee

- voeg de pompoen en de bouillon toe, breng aan de kook en laat 10-15 min. koken. De pompoen moet net onder water staan.

- bak het gehakt rul met kruiden naar keuze

- als de pompoen lang genoeg heeft gekookt en zacht is, pureer je hem met een staafmixer tot een gladde soep. Is de soep te dik naar je smaak, voeg dan nog wat water toe.

- op smaak brengen met peper en zout

- schep het gehakt er doorheen; eet smakelijk!

Wortel-selderij salade met rozijnen van evertberkelaar.nl

Wat heb je nodig:

- 200 gram wortel

- 200 knolselderij

- rozijnen

- 125 gram kipfilet

- 4 eetlepels olijfolie

- 1 eetlepel citroensap

Hoe maak je het:

- snij de kipfilet in blokjes en bak met wat zout en peper goed gaar

- schil en rasp de wortel en de knolselderij

- voeg de rozijnen toe aan de groente

- snij de kipfilet in kleine stukjes en voeg toe

- besprenkel met olijfolie en citroensap; bon appetit!

Groen met rode salade

Wat heb je nodig:

- flinke hand spinazie

- flinke hand rucola

- komkommer

- bleekselderij
- een lente-uitje

- rood fruit (diepvries; wel even laten ontdooien :-) )

- naar keuze grote garnalen, plakken rosbief of plakken zalmfilet

- eventueel tomaatjes, maar die eet ik niet (want nachtschade-familie)

- voor de dressing: flinke scheut olijfolie, honing (rauw / koud geslingerd), citroensap en mosterd

Hoe maak je het:

- snij en mix alle ingrediënten voor de salade, de garnalen kan je eventueel even bakken

- klop de ingrediënten voor de dressing door elkaar

- mix en smul!

Witlofsalade met forel uit kookboek Oergondisch Genieten van Ria Penders en Yvonne van Stigt

Wat heb je nodig:

- 2 struikjes witlof

- 100 gr gerookte forel

- 1 winterwortel

- 1 appel

- sap van een halve sinaasappel

- 1 eetlepel zelfgemaakte mayonaise

- 1 eetlepel olijfolie

- een halve theelepel mosterd

- evt 1 eetlepel amandelen

Hoe maak je het:

- snij de witlof fijn en rasp de wortel en se appel en meng in een kom

- snij de forel in stukjes en voeg toe

- maak de mayonaise: 1 eierdooier, mespunt mosterd, 1 eetlepel citroensap, peper, zout en 1,5 - 2 dl milde olijfolie; zorg dat alles op kamertemperatuur is anders blijft je mayo dun. Meng de dooier met de mosterd, citroensap en peper en voeg vervolgens druppelsgewijs de olie toe totdat het gaat binden. Blijf druppelsgewijs olie toevoegen terwijl je roert, tot de gewenste dikte bereikt is. Breng op smaak met peper en zout.

- klop een dressing van de sinaasappelsap, mayo, olijfolie en mosterd en schep door de salade en laat even intrekken. Hak de eventuele amandelen in stukjes en rooster lichtbruin: voed toe ter garnering. Lekker!!

Snelle Kip-courgette-champigonroerbak

Wat heb je nodig:

- kipfilet

- 1 courgette

- 1 ui

- 1 bakje champignons

- 1 teentje knofllook

- eventueel voor de stevige trek een zoete aardappel

- kruiden naar smaak (ik gebruik vaak Provençaalse kruiden)

Hoe maak je het:

- snij de kipfilet in blokjes, strooi er peper en zout over en bak in een ruime pan of wok

- maak de groenten schoon en snij in stukjes, pel de knoflook

- voeg de ui toe aan de kip en bak even mee, pers daarna de knoflook erbij

- voeg de overige groenten toe en de kruiden en bak nog een paar minuten; smikkelen maar!

Hamburgers in het groen

Wat heb je nodig:

- Biologische hamburgers, of, als je je echt wilt uitleven: biologisch gehakt, zout, kruiden, 1 ei en 2 eetlepels boekweitmeel om zelf hamburgers van te maken

- een krop ijsbergsla

- een ui

- champignons

- eventueel een ei

Hoe maak je het:

- als je zelf hamburgers maakt: gehakt mengen met met de andere ingrediënten, ballen maken en tot hamburgers vormen en langzaam gaar bakken (recept van www.kinderenkunnenprimaanderseten.nl)

- bak de hamburgers gaar

- snij de ui in ringen en fruit de ui

- bak de champignons even mee

- bak het eventuele ei

- haal voorzichtig netzoveel hele bladeren van de sla als je hamburgers hebt

- vul de slabladeren met de hamburger, de ui, de champigons en het eventuele ei en eet smakelijk!

Kleurrijke salade uit kookboek Oergondisch Genieten van Ria Penders en Yvonne van Stigt

Wat heb je nodig?

- 100 a 125 gram kipfilet

- 1 winterwortel of 2 a 3 kleinere wortelen

- 100 gr knolselderij

- 100 gr rode kool

- 1 appel

- rozijnen

- 1 eetlepel gemalen kokos

- 3 eetlepels olijfolie

- 1 eetlepel citroensap

- 1 theelepel honing

- mosterd

- peper, zout, bieslook

Hoe maak je het?

- snij de kip in blokjes en bak gaar in een koekenpan

- rasp de groenten en de appel fijn en mix door elkaar

- voeg de rozijnen en de kokos toe

- maak een dressing van de olie, de citroensap, de honing en de mosterd en roer goed door de groenten

- breng op smaak met peper, zout en bieslook. Njumnjum!

Help, een gluut!

Stoppen met brood eten vond ik het lastigste aspect van het aanpassen van mijn voedingspatroon. Ik vind brood namelijk Heel Erg Lekker. Bijkomende voordelen zijn dat het niet duur is, overal te krijgen is en snel klaar te maken is. Dat brood helemaal niet zo gezond zou zijn, kwam eigenlijk niet in me op. Tot ik me er in ging verdiepen. Waaaaaatttt???? Brood ongezond???? Maar het voedingscentrum zegt toch dat we juist brood moeten eten omdat het vezels, vitaminen en mineralen (kennen jullie hem nog ;-) ) bevat? En veel energie levert? Ja, dat zeggen ze. Maar dan blijkt deze (en waarschijnlijk niet alleen deze) aanbeveling van het voedingscentrum helemaal niet zo wetenschappelijk onderbouwd. Zo las ik dit weekend: 'De Schijf van Vijf is gericht op de gemiddelde Nederlander. Die eet nou eenmaal twee keer per dag brood. We (= het voedingscentrum) doen die aanbeveling dus omdat het aansluit bij hoe veel mensen toch al eten.' Ehhh...ja. En dat is dus meteen het probleem, want het is natuurlijk niet zo dat brood eten per se goed voor je is omdat we het veel eten ;-)...

Wat is dan het probleem met brood? In mijn geval zijn dat de gluten, een stofje dat in de granen voorkomt waarvan brood is gemaakt. Gluten kunnen schadelijk zijn voor je darmen, doordat ze ervoor kunnen zorgen dat in het darmweefsel een soort openingetjes ontstaan. Hierdoor kunnen allerlei stoffen die normaal niet bedoeld zijn om de darmwand te passeren, in het lichaam terecht komen. Dit fenomeen wordt ook wel "lekke darm" genoemd. Het gevolg is dat het immuunsysteem aanslaat om deze stoffen op te ruimen. Zodra het immuunsysteem gaat reageren, geeft dat ontstekingsreacties in het lichaam. Dat is op zich goed, want die ontstekingsreacties zorgen ervoor dat deze stoffen worden opgeruimd. Hoe meer van deze stoffen er echter door de darm lekken, hoe ernstiger de ontstekingsreacties worden. Uiteindelijk kan het immuunsysteem hierdoor overdreven gaan reageren en zelfs gezond weefsel gaan aanvallen, waardoor spontaan ook op andere plaatsen ontstekingen ontstaan, denk aan eczeem op de huid of migraines. Een lekke darm kan zich heel langzaam ontwikkelen; het kan zelfs jaren duren eer dit klachten geeft. En dan zijn het vaak zelfs klachten die je helemaal niet meteen linkt aan je darmen, zoals eczeem, vermoeidheid of hoofdpijn. Uiteindelijk kan een lekke darm aan de basis liggen van een heel scala aan gezondheidsissues. Alle reden dus om te voorkomen dat het zover komt! Bij mij was het helaas al te laat. Het goede nieuws is dat de darm zich kan herstellen. Inderdaad, onder andere door het volledig vermijden van gluten. En het aanhouden van een verder zo optimaal mogelijk voedingspatroon dat de darmen zo min mogelijk belast en juist van goede stoffen voorziet. Het heeft tijd nodig, en het gaat soms met vallen en opstaan (want niet alleen voeding, maar ook stress en slaapgebrek hebben invloed op je darmen. Had ik het daar al eens over gehad, over mijn slaaptekort ;-)?) maar we komen er wel! Door welke producten vervang je dan je dagelijkse boterham? (H)eerlijke groenten en fruit, om maar eens wat te noemen, in combinatie met (h)eerlijk (biologisch) vlees, vis, kip of ei. Bijkomend voordeel: die bevatten veel meer vezels, vitaminen, mineralen en andere voedingsstoffen dan brood. En minder koolhydraten ;-).

Ps. In mijn vorige post kon je lezen wat ik eet in plaats van brood. Op Facebook (www.facebook.com/heerlijkovereten) en Pinterest (www.pinterest.com/femkevandoesbur) plaats ik regelmatig verwijzingen naar recepten. Kom eens een kijkje nemen!

Het hoe

In mijn vorige bericht ging ik in op het waarom. Eigenlijk ben ik daar nog lang niet over uitgesproken :-), want er zijn een heleboel meer "daaroms"  dan ik heb genoemd. Maar naar aanleiding van een lezersvraag eerst maar even een uitstapje naar het hoe. Hoe pas je je eetpatroon aan? Of liever gezegd, hoe heb ik dat gedaan? En hoe ziet dat er dan uit? Ik ben niet erg van ik-zal-het-mezelf-eens-makkelijk-maken, en ook niet van halve maatregelen. Dus ik ging er cold turkey vol in, op een mooie dag in augustus. Aanvankelijk volgens het Paleo- / oergondisch-principe (WAT?? om kort te gaan: eten als een oermens, namelijk pure en onbewerkte voedingsmiddelen (die je zelf natuurlijk wel bewerkt tot iets lekkers)), later met toevoeging van een aantal voedingsmiddelen die niet per se Paleo waren, en op dit moment terug naar een heel strikte versie van Paleo: het Auto Immuun Protocol (AIP). In een later blog kom ik uitgebreid terug op wat de principes van deze eet- en leefstijl zijn en welke ik al dan niet toepas en waarom. 
Maar, terug naar mijn sprong in het diepe. Die begon goed, want ik bleek op dag 1 niet eens een ontbijt te kunnen maken dat aan de "regels" voldeed. Dus na dochterlief afgezet te hebben bij de spelweek, eerst maar eens naar de supermarkt getogen (met een lijstje, dat dan weer wel). Dat ontbijt, dat bleef wel de lastigste maaltijd van de dag. Iedereen met kinderen weet wel hoe een gemiddelde ochtend verloopt en hoeveel tijd je hebt om zelf een ontbijtje weg te werken (tenzij je een half uur eerder opstaat dan de kinderen, wat in mijn geval volstrekt niet haalbaar is gelet op een slaapgebrek van drie jaar waarbij ieder (half) uurtje slaap belangrijker is dan wat-ook-ter-wereld). Ik heb een tijdje geleefd op fruit met een zelfgemaakte notenmuesli; snel en erg lekker maar vulde voor geen meter. Dus kon ik om 9.00 u, na het wegbrengen van kind 1 en 2, nog een keer ontbijten. Smoothies heb ik geprobeerd als ontbijt, maar daar werd ik erg misselijk van op de nuchtere maag. Ook geen fijne manier om je ochtend te beginnen. Uiteindelijk kwam ik uit bij havermoutpap. Dat leek een heel fijne oplossing nadat ik eraan gewend was (en ja ik heb er echt aan moeten wennen, aan de smaak, maar ik zag echt geen andere oplossing) en het lekker begon te vinden (ja echt!!! maar dan wel met appels, rozijnen en kaneel erdoor ;-) ); het vult supergoed en je kunt er echt een aantal uren op vooruit. In het AIP is helaas geen plaats voor havermout en ook niet voor de amandelmelk waarmee ik het klaarmaakte. Dus moest het ontbijt wederom aangepast: ik eet nu een pap van banaan, kokosmelk, appel,  wat gedroogd fruit en kaneel die op zich heel lekker is, maar net niet genoeg vult. Ik ben dus weer op zoek naar een alternatief...maar voor de time being is het oke. 
Lunch was een minder ingrijpende aanpassing. Goed, geen brood meer, maar er waren voldoende aantrekkelijke alternatieven in de vorm van soep, salades, omeletten, lekker opgebakken leftovers van het avondeten, of een snel bij elkaar in de pan gebakken mix van kip met groenten, al dan niet nog vergezeld van een smoothie. Dat kwam dus wel goed en is nog steeds prima (alhoewel inmiddels geen omeletten meer want geen plaats voor ei in het AIP). Het enige ding was dat het nogal wat minder snel klaar te maken is dan een lunch die uit boterhammen bestaat. Meestal bereid ik voor de tussen-de-middag-spits de lunch zover mogelijk voor, zodat ik met de kids samen kan eten. Lukt dat niet, dan stel ik mijn eigen lunch uit tot nadat de oudste weer naar school is. 
En dan het avondeten...dat was ook even wennen. Geen aardappelen, rijst en pasta's meer. En geen potjes pakjes en zakjes meer. Voor iemand wier avondmaaltijden vrijwel uitsluitend uit potjes, pakjes en zakjes bestonden, aangevuld met aardappelen, rijst of pasta, best een grote omschakeling ;-). Het kwam vooral neer op veel recepten verzamelen. Die zijn er plenty op het web, dus uiteindelijk heb ik daar redelijk snel mijn weg in gevonden. Aardappelen vervang ik door zoete aardappelen (die wel zo heten, maar geen aardappel zijn), rijst eten we af en toe en pasta eet ik zelf niet meer, maar zo nu en dan maak ik voor de rest van de familie op verzoek een lekkere pan pasta. Ook voor het avondeten gold overigens dat het nogal wat minder snel op tafel staat als je alles vers moet snijden en bereiden. Maar ook dat wende en aangezien we nu eigenlijk ook echt veel lekkerder en gevarieerder eten, was die concessie graag gedaan ;-).
Oh ja, en voor de lekkere trek tussendoor was daar fruit, zelfgebakken amandelcake, zelfgebakken koekjes,  rijstwafels of pure chocola (78 of 80 % cacao). Was, want het meeste (alles excl. het fruit eigenlijk) is helaas niet meer onder het regime van het AIP (dat was even afkicken, ja. Vooral van de chocola ;-)).
Valt mee toch? Na het eerste begin, want alle begin is moeilijk, went het redelijk snel. Al is het soms nog steeds lastig als ik de kinderen sta te voorzien van heerlijk geroosterde boterhammetjes. Maar ik weet waar ik het voor doe, dat scheelt.
Oh ja, en hoe het in mijn sociale leven past? Tsja, geen koekjes meer bij de koffie of thee, maar daar is nog wel overheen te komen ;-). Eigenlijk ondervind ik er geen hinder van. De restaurants waar ik tot op heden ben geweest, weten prima rekening te houden met glutenvrij. Want daar houd ik altijd aan vast. Voor de rest....wil ik ook gewoon lekker leven. En voor alles is een uitzondering, toch...?

Het waarom

Waarom ik mijn voedingspatroon heb aangepast, hebben jullie al kunnen lezen. Waarom ik dit graag met jullie deel, is dat ik er van overtuigd ben dat er heel veel meer mensen zijn die baat kunnen hebben bij aanpassing van hun voeding, maar simpelweg niet weten welke effecten het kan hebben of niet weten waar te beginnen. Ookal heb je geen "last" van een standaard Nederlands eetpatroon (en daarmee bedoel ik: brood, ontbijtgranen, zuivel, tussendoortjes als ontbijtkoek en "verantwoorde" koekrepen, aardappels/rijst/pasta bij de avondmaaltijd), dan nog is er winst te behalen (echt? ja echt!). Toen ik net op de gezonde tour ging, was dat vooral in een poging mijn gezondheidsklachten te verbeteren. Eenmaal op weg, merkte ik dat het niet alleen een gunstig effect had op onder andere darmen, eczeem en hoofdpijn, maar dat ik er ook veel, echt heel veel, meer energie door kreeg. Waar de nachten onveranderd te kort bleven, kon ik de dagen die volgden op die nachten veel beter handelen. Ik was gewoon echt minder moe. Ik merkte dat ik ook kwalitatief beter ging slapen; de minimaal twee keer ik-word-wakker-en moet-plassen (en dat was dan als ik niet zwanger was; kan je nagaan hoe vaak ik er toen uit moest ;-)) en het zomaar wakker liggen van wie-weet-wat verdwenen. Om plaats te maken voor aaneengesloten uren zoete slaap. Oké, nog veel te weinig uren naar mijn zin, maar dat heeft een (of eigenlijk twee) andere externe oorza(a)k(en). In de vorm van twee schatjes van kinderen die lang niet zo fan zijn van slapen als ik. Waardoor dan toch meer energie? Een van de oorzaken was, gek genoeg, het vervangen van zetmeelrijke (koolhydraatrijke) producten als brood, aardappel, rijst, pasta en koekjes door minder koolhydraatrijke producten als groenten en fruit. Koolhydraten in de vorm van suiker en zetmeel (dat ook een vorm van suiker is) worden in je lichaam snel omgezet in glucose en veroorzaken daardoor pieken en dalen in de bloedsuikerspiegel (oorzaak van de welbekende bekende after-lunch- en after-dinner-dip), waardoor je meer behoefte krijgt aan energie en dus eten. Koolhydraten uit groenten en fruit daarentegen worden veel langzamer opgenomen door het lichaam, dankzij de grote hoeveelheid vezels, en zorgen daardoor voor een veel meer stabiele energietoevoer. Uiteindelijk was het voor mij de combinatie van het elimineren van suikers (zowel "gewone" suiker als grote hoeveelheden zetmeel), zuivel, gluten (die in de veel graanproducten zitten) en toevoegingen (chemische stofjes) waardoor ik meer energie over hield. Fijn, want zo ontstond ruimte voor andere dingen. Zoals een blog opzetten :-). Nu denk je vast: dat is leuk, meer energie, maar al die lekkere dingen niet meer eten...mij een te grote opgave. Nou, dat vond ik ook. In het begin. Tot ik de effecten bemerkte. En dan wordt het ineens te doen. En je wordt er handiger in, na verloop van tijd. Het went dus. Echt!